Home / Artikelen

Gekrabbel in de spouwmuur: zo vind je muizen in je muur en houd je ze eruit

Het begint meestal ’s avonds, als het huis stil is. Een zacht gekrabbel in de muur naast het bed of achter de bank, soms een tikje alsof er iets rolt. In het najaar trekken huismuizen vanuit tuinen en akkers naar gebouwen, schrijft het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), en de spouwmuur is voor een muis een snelweg. Een lange, droge, donkere gang tussen de buitenmuur en de binnenmuur, met aan de onderkant vaak een open verbinding naar de kruipruimte.
Open stootvoeg onderin een bakstenen gevel
Foto: Rachel Spina via Unsplash
Inhoudsopgave

Het lastige aan een muis in de spouw is dat je hem niet ziet en dat je er niet bij kunt. Je moet hem dus vinden aan het geluid, de ingang van buiten opsporen en pas dan de binnenkant afsluiten. Andersom werkt het niet.

Is het wel een muis?

Geluid in de muur kan van meer dieren komen. In een overzicht van het Kenniscentrum Dierplagen over bouwkundige maatregelen tegen dierplagen worden ratten, muizen, vleermuizen, steenmarters en vogels allemaal genoemd als bron van geluid boven plafonds, in kruipruimtes en in spouwmuren. Een paar verschillen helpen bij het herkennen.

Geluid of spoor Wijst eerder op
Licht, snel gekrabbel, vooral ’s nachts, laag in de muur of rond leidingen Huismuis
Zwaarder geschuifel en knagen, vaak bij de vloer of de kruipruimte Rat
Gestommel en gerommel bovenin, op zolder of onder het dak Steenmarter
Geritsel hoog in de spouw of bij de dakrand, met keutels die op muizenkeutels lijken Vleermuis
Een doordringende muskuslucht zonder veel keutels Spitsmuis

Bij twijfel helpen de keutels. Die van een huismuis zijn zwart, 3 tot 8 millimeter lang en lijken op hagelslag, volgens het KAD. Je vindt ze in het keukenkastje, achter het fornuis of in de meterkast, op plekken waar de muis vanuit de spouw naar binnen komt. Hoe je ze onderscheidt van die van een rat, lees je in ons stuk over rat of muis herkennen. Hoor je het vooral boven je hoofd en is het zwaar, kijk dan eerst naar ons stuk over de steenmarter op zolder, want daarvoor gelden andere regels. Vleermuizen zijn beschermd en mag je niet insluiten.

Waar de muis de spouw in komt

Een huismuis past volgens het Kenniscentrum Dierplagen door een opening van 0,5 centimeter. De bouwvoorschriften stonden in buitenmuren openingen tot 1 centimeter toe, schreef hetzelfde kenniscentrum in 2012, en in de praktijk zijn open stootvoegen vaak 2 tot 3 centimeter breed. Dat zijn de staande voegen zonder specie, onderin de gevel en boven kozijnen. Ze zitten er met een reden, want door die gaatjes kan de spouw ventileren en kan water wegvloeien. Maar voor een muis zijn het voordeuren.

Loop daarom eerst buiten om het huis, op ooghoogte en vooral laag bij de grond.

  1. Tel de open stootvoegen in de onderste lagen stenen. Is er een zonder rooster, dan heb je een kandidaat.
  2. Kijk naar leidingdoorvoeren in de gevel, voor de cv, de airco, de buitenkraan of de afvoer. Een gat dat ruimer is dan de leiding, is een ingang.
  3. Kijk onder en naast de kozijnen, vooral bij een schuifpui of een lage deur. Een kier van een halve centimeter is genoeg.
  4. Controleer de luchtroosters van de kruipruimte. Een kapot of plastic rooster is geen hindernis, het KAD waarschuwt dat muizen door plastic heen knagen.
  5. Zoek naar sporen bij die plekken. Knaagsel, een donkere veeg op de steen of keutels op een vensterbank verraden dat er verkeer is.

Binnen zoek je naar de plekken waar de spouw uitkomt in je woonruimte. Dat zijn de leidingdoorvoeren in de meterkast, gaten achter de keukenkastjes waar de afvoer door de muur gaat, de ruimte achter een plint en de aansluiting van de binnenmuur op de vloer of het plafond. Wil je de route echt bevestigen, dan zetten we in ons stuk over de ingang van muizen vinden drie proeven op een rij.

Zo houd je ze eruit

De volgorde is belangrijk. Maak je eerst binnen alles dicht, dan zit de muis opgesloten in de spouw. Hij gaat dan knagen op zoek naar een nieuwe uitgang, of sterft daar, en dan heb je weken een stanklucht in de muur. Begin dus buiten, en vang wat er binnen al is.

  1. Stootvoegen voorzien van roosters. Het Kenniscentrum Dierplagen adviseert om stootvoegen en alle openingen groter dan 0,5 centimeter in de buitenmuur te voorzien van stootvoegroosters of ander afdichtingsmateriaal, met behoud van ventilatie. Gebruik metalen roosters, geen plastic. Dicht stootvoegen nooit met specie of kit, want de spouw moet blijven ademen.
  2. Leidingdoorvoeren dichten. Stop het gat rond de leiding vol met staalwol en werk het af met kit of mortel. Alleen purschuim is niet genoeg, daar knaagt een muis zich doorheen.
  3. Kruipruimteroosters vervangen. Kapotte of plastic roosters vervang je door metalen roosters met kleine openingen.
  4. Binnen vangen. Zet klapvallen met pindakaas op de plekken waar je keutels vond, vastgezet zodat een muis er niet met val en al vandoor gaat. Het KAD noemt klapvallen de beste manier, en muizen zijn zo nieuwsgierig dat je er snel resultaat mee hebt. Welke val het beste werkt, vergeleken we in ons stuk over de muizenval.
  5. Binnen dichtmaken. Pas als je een week geen nieuwe keutels of gekrabbel meer hebt, dicht je de doorvoeren binnen, achter de keukenkastjes en in de meterkast.
  6. Buren erbij halen. Bij een rijtjeshuis loopt de spouw vaak door. Het KAD raadt aan om bij aaneengeschakelde huizen samen op te treden, anders schuift het probleem een huis op.

Gif is geen optie. Particulieren mogen sinds 26 december 2023 geen middelen op basis van anticoagulantia meer gebruiken tegen muizen, schrijft het KAD, en een vergiftigde muis die in de spouw doodgaat, haal je er niet meer uit.

Wat je nodig hebt en waar je het koopt

  • Metalen stootvoegroosters of bijenbekjes in de maat van je voegen, bij bouwmarkten als Gamma en Praxis
  • Grove staalwol, bij de bouwmarkt of de verfwinkel
  • Acrylaatkit of mortel om af te werken
  • Metalen ventilatieroosters voor de kruipruimte, bij de bouwmarkt
  • Klapvallen voor muizen, bij de bouwmarkt, het tuincentrum of de drogist
  • Werkhandschoenen en een zaklamp

Meet je stootvoegen voordat je gaat. Ze zijn niet overal even breed, en een rooster dat te ruim zit, valt er na een winter uit.

Redactie Morz

Lees meer over onze redactie en werkwijze.