Duizendpoot in huis: herkennen, waarom hij binnenkomt en wat helpt

Welke duizendpoot zit er in je huis?

Duizendpoten hebben per lichaamsdeel één paar poten, en dat is het snelste verschil met de miljoenpoot, die er twee per deel heeft. Volgens Wikipedia zijn in Nederland 44 soorten waargenomen. Binnen kom je er in de praktijk een paar tegen.

• Gewone steenloper. Roodbruin tot oranje, glanzend, ongeveer twee tot drie en een halve centimeter lang, met vijftien paar poten. Een tuinbewoner die onder stenen en bladeren jaagt en via een kier binnen verdwaalt.
• Aardkruipers. Lang, dun en bleekgeel, met veel meer poten. Ze leven in de bovenste laag van de bodem en duiken binnen vooral op in kelders en kruipruimtes. Het KAD noemt deze familie als de groep die af en toe echt binnenshuis wordt gevonden.
• Spinduizendpoot. De opvallendste. Lichtbruin tot grijs met drie donkere strepen over de rug, heel lange poten en lange voelsprieten, waardoor je voor en achter nauwelijks uit elkaar houdt. Het lijf is twee en een half tot vier centimeter, met poten erbij ongeveer acht. De soort komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied en is in de afgelopen anderhalve eeuw noordelijker opgeschoven. Hij houdt van donkere, warme ruimtes zoals badkamer en slaapkamer.

Twijfel je tussen een duizendpoot en iets anders met veel poten, kijk dan ook even naar ons stuk over pissebedden in huis. Die komen om dezelfde reden binnen en worden vaak op dezelfde plekken gevonden.

In onderstaande video van het natuurkanaal Deep Look zie je een spinduizendpoot van dichtbij jagen, inclusief de lange poten waarmee hij zo hard wegrent.

Waarom komt hij nu je huis in?

Duizendpoten hebben een dunne huid en drogen snel uit. Daarom zijn ze ’s nachts actief en zoeken ze vochtige plekken op. In het najaar wordt het buiten kouder en natter, en een vochtige kruipruimte, kelder of badkamer is dan precies wat ze zoeken. Het KAD zegt het kort. Vind je duizendpoten binnen, dan is de oorzaak meestal een te hoge luchtvochtigheid.

De tweede reden is eten. Duizendpoten knagen niet aan je voorraad en doen niets met planten. Het zijn jagers op insecten, kleine slakken en wormpjes. De spinduizendpoot eet in huis onder meer zilvervisjes en kakkerlakken. Zie je hem vaak, dan is de kans groot dat er ook prooi rondloopt. Kijk dus meteen of je last hebt van zilvervisjes, want die horen vaak bij hetzelfde vochtige plekje.

Het KAD noemt nog een paar typische bronnen. Een bemoste rieten kap waar ze vanuit de nok in de kamers eronder komen, een kelder met opgeslagen aardappelen waar insecten in zitten, en een vochtige kruipruimte met oud, rottend hout.

Is een duizendpoot gevaarlijk?

Voor mensen is hij in Nederland geen echt risico. Duizendpoten hebben gifkaken waarmee ze hun prooi doden, en een spinduizendpoot kan steken als je hem vastpakt en hij zich bedreigd voelt. Dat voelt ongeveer als een bijensteek. Ze zijn nachtdieren en gaan je liever uit de weg. Schade aan voedsel of spullen maken ze niet, en omdat ze insecten opruimen noemt het KAD ze nuttige dieren. Eerlijk gezegd vind ik dat het sterkste argument om niet in paniek naar de spuitbus te grijpen.

Wat helpt wel

De aanpak is saai maar effectief. Je maakt het huis droger en neemt zijn eten weg, dan vertrekt hij vanzelf.

1. Zoek de vochtige plek. Kijk waar je hem ziet. Badkamer, kelder, trapkast, de ruimte onder het aanrecht of het luik naar de kruipruimte. Een hygrometer laat zien of het daar structureel vochtig is.
2. Droog de ruimte. Ventileer na het douchen, laat roosters open en stook een koude, klamme ruimte af en toe goed door. Bij droog, zonnig weer flink luchten helpt ook. Lees voor de winterperiode ons stuk over ventileren in de winter, zodat je niet onnodig warmte verliest.
3. Kijk onder de vloer. Staat er water in de kruipruimte of ligt er oud hout, dan heb je de bron waarschijnlijk gevonden. Hoe je dat van bovenaf beoordeelt, lees je in vocht in de kruipruimte.
4. Ruim buiten op. Haal bladeren uit dakgoten, van platte daken en tegen de gevel weg. Leg brandhout niet tegen het huis. Zonder bladafval verdwijnen ook de insecten waar de duizendpoot op jaagt.
5. Dicht de kieren. Naden bij plinten, leidingdoorvoeren en de onderkant van buitendeuren zijn de ingang. Een kitspuit en een tochtstrip lossen veel op.
6. Verwijder losse exemplaren. Vang hem onder een glas met een stuk karton eronder en zet hem buiten, of zuig hem op met de stofzuiger.

Wat niet werkt

Insectenspray of poeder tegen duizendpoten heeft weinig zin. Het KAD noemt bestrijdingsmiddelen hier “niet zinvol, onnodig” en raadt ze sterk af, omdat je de oorzaak er niet mee wegneemt. Spuit je een paar beestjes dood, dan komen de volgende gewoon weer af op dezelfde vochtige plek. Ook plakvallen lossen niets op. Ze kunnen hooguit laten zien waar ze lopen, en dan vang je er meestal vooral stof en zilvervisjes mee.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Een hygrometer om de luchtvochtigheid te meten, te koop bij bouwmarkten, warenhuizen en elektronicazaken.
• Sanitairkit en een kitpistool om naden bij plinten en leidingen te dichten, bij Gamma, Praxis, Karwei of Hornbach.
• Tochtstrip of borstelstrip voor de onderkant van buitendeuren, bij dezelfde bouwmarkten.
• Een ontvochtiger voor een ruimte die blijvend klam is, bij Coolblue, MediaMarkt of de bouwmarkt. Waar hij het meeste doet, lees je in waar zet je een ontvochtiger.
• Een glas en een stevig stuk karton, of gewoon de stofzuiger.

Wanneer schakel je hulp in?

Blijf je ondanks een droger huis en dichte kieren steeds duizendpoten vinden, dan zit de bron waarschijnlijk ergens waar je niet bij kunt, zoals onder de vloer of in het dak. Het KAD kan een beestje voor je op naam brengen en adviseert dan verder. Laat een duizendpoot ook op naam brengen als je denkt dat het om een grote, tropische soort gaat. Die kunnen volgens het KAD wel een pijnlijke beet geven, en die kom je eerder tegen na een reis of in een verhuisdoos dan in de Nederlandse tuin.