Plastic om je vaatwastablet: waarom het er nog zit en welke zonder bestaan
Inhoudsopgave
Het korte antwoord is dat het om een uitzondering in de regels gaat. Het langere antwoord heeft ook gevolgen voor hoe je je vaatwasser gebruikt.
Wat dat velletje is
Het omhulsel is meestal gemaakt van polyvinylalcohol, afgekort PVA. Dat is een synthetisch materiaal dat is ontworpen om op te lossen als het met water in aanraking komt. Het zit om vaatwastabletten en om de pods voor de wasmachine. Het voordeel is duidelijk. Geen kleverige vingers, geen poeder op het aanrecht, en je doseert altijd precies één tablet.
Waarom het buiten de plasticregels valt
De Europese regels voor microplastics gaan over plastic dat vast blijft, hoe klein ook. Omdat PVA oplost en vloeibaar wordt, valt het volgens Radar officieel buiten die regels. Daardoor mag er ook plasticvrij of 100 procent oplosbaar op de verpakking staan.
De Plastic Soup Foundation is het daar pertinent mee oneens. De stichting vat het samen als “Vloeibaar plastic is nog steeds plastic.” Volgens de organisatie breekt PVA slecht af in het milieu en zijn er aanwijzingen dat het bodemleven er schade van heeft. Overstappen naar een huismerk helpt niet, want het is volgens de stichting allemaal hetzelfde materiaal.
Scheepers is milder. Hij noemt het plastic van vaatwastabletten geen echt probleem, en wijst op synthetische kleding in de wasmachine als een veel grotere bron van microplastics. Waar microplastics in huis verder vandaan komen, zetten we op een rij in ons stuk over microplastics in huis.
Lost het wel helemaal op?
Hier wordt het praktisch. Volgens Scheepers lost de folie bij een hete wasbeurt inderdaad helemaal op. Er bestaan soorten PVA die al bij 20 graden oplossen en soorten die pas bij hogere temperaturen oplossen. In een vaatwasser wordt het water warm genoeg, verwacht hij. Maar bij een kort of koud programma is dat volgens Radar niet gegarandeerd. De Plastic Soup Foundation merkt op dat er dan resten op de vaat kunnen blijven zitten.
Zie je na een kort programma een kleverig laagje op glazen of resten in het doseerbakje, dan kan dat dus van de folie komen. Kies bij tabletten met folie dus een programma dat echt warm wordt, of gebruik in het snelle programma een middel zonder folie.
Wat oplost, is ook niet zomaar weg. Het gaat met het afvalwater naar de rioolwaterzuivering. De claims van fabrikanten rusten op labtests waarin bacteriën alle tijd krijgen om het materiaal af te breken. In de praktijk stroomt het water sneller door de zuivering, waardoor een deel alsnog in rivieren terecht kan komen. Scheepers noemt ook schuimvorming en het uitspoelen van metalen als mogelijke gevolgen.
Welke alternatieven er zijn
De Plastic Soup Foundation noemt in Radar drie richtingen. Zetmeel als omhulsel, poeder, of gewoon tabletten zonder wikkel. Wat dat in de winkel betekent, zie je hieronder.
| Vorm | Plastic omhulsel | Let op |
|---|---|---|
| Tablet of pod met oplosbare folie | Ja, PVA | Lost bij kort of koud programma mogelijk niet helemaal op |
| Geperst tablet zonder folie | Nee | Je pakt het middel zelf aan, verder gebruik je het zoals een gewoon tablet |
| Vaatwaspoeder | Nee | Zelf doseren, makkelijk te veel of te weinig |
| Vaatwasgel | Nee, wel een fles | Zelf doseren |
Op de verpakking zie je meestal of de tabletten in folie zitten. Staat er dat je de tablet niet hoeft uit te pakken, dan zit er een oplosbaar omhulsel om. Wees volgens Radar ook kritisch op termen als biologisch of duurzaam op de doos, en kijk wat er werkelijk in zit.
Gebruik vaatwastabletten trouwens alleen in de vaatwasser. Het lijkt slim om ze ook in de wasmachine te gooien om die schoon te maken, maar dat raden experts af, zoals we eerder uitzochten in ons stuk over de wasmachine reinigen met een vaatwastablet.
