Wanneer is het een rattenplaag, en betaalt de gemeente of jij de bestrijding?
Inhoudsopgave
Voor wie zelf ratten in de tuin of tegen het huis ziet, roept dat een praktischere vraag op. Moet het eerst een plaag zijn voordat de gemeente iets doet? En wie betaalt de bestrijding, jij, je verhuurder of de gemeente?
Een plaag is geen wettelijk begrip
Een landelijke definitie van een rattenplaag bestaat niet. De grens van 40 dieren in drie dagen is een werkafspraak van de gemeente Vlissingen met haar plaagdierbeheerser, geen regel die overal geldt. Belangrijker voor jou als bewoner is wat de gemeente in de praktijk met een melding doet, en daar is het antwoord uit Vlissingen eigenlijk geruststellend. Elke melding over ratten of muizen gaat volgens het college direct naar de externe plaagdierbeheerser. Die adviseert de melder, en bij ratten wordt volgens het college meteen overgegaan tot bestrijding. Je hoeft dus niet te wachten tot het er veertig zijn.
Waar het in Vlissingen wringt, is de terugkoppeling. Van Scheyen vertelde de streekomroep dat ze zelf een melding deed via de app BuitenBeter en daarna alleen te horen kreeg dat die was afgehandeld. Een inwoonster van de wijk Westerzicht voelt zich niet gehoord en heeft de Nationale Ombudsman ingeschakeld. Zij wijst naar bovengrondse afvalcontainers die niet op tijd worden geleegd en gebrekkig groenonderhoud.
Wie betaalt de bestrijding?
Dat hangt af van drie dingen, het dier, de plek en of je huurt of koopt. In grote lijnen ziet het er zo uit.
| Situatie | Wie is meestal aan zet | Wat je doet |
|---|---|---|
| Ratten op straat, in het park of rond openbare containers | De gemeente | Melden bij de gemeente, via de website, de meldapp of het telefoonnummer |
| Ratten in je tuin of huis, koopwoning | Verschilt per gemeente; veel gemeenten laten ook dan hun bestrijder komen | Eerst bij de gemeente melden en vragen of de bestrijding gratis is |
| Ratten of muizen in je huurwoning, gewone situatie | De huurder | Zelf wering en bestrijding regelen, of de gemeente vragen |
| Ongedierte in je huurwoning door een bouwkundig gebrek of met hoge kosten | De verhuurder | Schriftelijk melden bij de verhuurder |
| Muizen in een koopwoning | Jij | Zelf aanpakken of een bestrijder inhuren |
Bij ratten zijn veel gemeenten ruimhartig, juist omdat een rat zich niets aantrekt van erfgrenzen. Vlissingen schakelt bij elke melding de bestrijder in, en in Twente bestrijdt afvalinzamelaar Twente Milieu namens zeven gemeenten ratten en muizen bij huishoudens. Maar het is geen landelijke regel. Kijk daarom op de website van je eigen gemeente onder ongedierte of plaagdieren, of bel. Zo voorkom je dat je een bestrijder betaalt voor iets wat de gemeente gratis doet.
Voor huurders staat de verdeling in het Besluit kleine herstellingen. Het bestrijden van ongedierte komt voor rekening van de huurder, maar met twee uitzonderingen. Zijn er noemenswaardige kosten mee gemoeid, of zit het ongedierte er door de bouwkundige situatie van de woning, dan is het de zaak van de verhuurder. Een kapotte kruipruimteafsluiting, een open riolering onder de vloer of gaten in de gevel vallen daaronder. Laat de bestrijder in dat geval op papier zetten waar de dieren binnenkomen, want dat is je bewijs richting verhuurder.
Zo meld je rattenoverlast zo dat er iets mee gebeurt
De ervaring uit Vlissingen laat zien dat een melding die als afgehandeld wordt afgevinkt, niet altijd betekent dat het probleem weg is. Met een paar gewoontes vergroot je de kans dat je melding serieus wordt opgepakt.
- Meld elke waarneming apart, met datum, tijd en plek. Een reeks meldingen laat zien dat het om meer gaat dan één rat.
- Maak foto’s van sporen, zoals keutels, graafgaten langs een muur of looppaadjes door het gras. Twijfel je of het een rat of een muis is, kijk dan in ons stuk over het verschil tussen rat en muis.
- Noem de oorzaak die je ziet, zoals een container die steeds overvol staat, een kapotte rioolput of een plek waar mensen brood voeren.
- Vraag om een terugkoppeling met wat er is gedaan, en meld opnieuw als de ratten na twee weken nog lopen.
- Stem af met de buren. Een rat die bij jou weg wordt gejaagd, gaat naar het volgende huis, en een gezamenlijke melding weegt zwaarder.
Wat je zelf in de tussentijd doet
Rattengif is geen optie voor particulieren, dat mag alleen een professionele bestrijder inzetten. Je eigen bijdrage zit in het weghalen van voedsel en schuilplekken. Ratten hebben voedsel, water en een veilige plek nodig, en waar die alle drie zijn, blijven ze. Deksels dicht op de kliko, geen zakken naast de container, geen brood voor de eenden en het vogelvoer op een plek waar het niet op de grond valt. Hoe je je afvalbakken en schuur ratvrij maakt, lees je in ons stuk over ratten rond de prullenbak.
De discussie in Vlissingen gaat uiteindelijk over tellen, maar voor de bewoner gaat het om iets eenvoudigers. Een rat bij je achterdeur hoef je niet te accepteren tot er een getal is bereikt. Meld het, en blijf melden zolang het nodig is.
