Wespennest op zolder in oktober: laten zitten of laten verwijderen?

Wat er in de herfst met een wespennest gebeurt

Een wespennest is maar één seizoen bewoond. Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen begint het in het voorjaar met één koningin die de winter heeft overleefd. Ze bouwt een klein nest van gekauwd hout, legt eitjes, en een maand later helpen de eerste werksters mee. In de zomer groeit het volk hard. In een goed ontwikkeld nest leven vaak 5.000 wespen of meer.

In augustus en september worden de mannetjes en de nieuwe koninginnen geboren. Die vliegen uit om te paren. De mannetjes sterven vrijwel direct daarna, en in de loop van het najaar volgen de oude koningin en alle werksters. Niemand in het nest overleeft de winter. Alleen de jonge, bevruchte koninginnen zoeken een beschutte plek om te overwinteren, en in het voorjaar beginnen ze elk een nieuw nest. Het oude nest wordt nooit opnieuw gebruikt.

Dat betekent dat een nest dat je half oktober vindt, aan het eind van zijn leven is. Met de eerste echte kou wordt het snel stil.

Laten zitten of laten verwijderen?

In veel gevallen kun je een nest in oktober het beste met rust laten. Een nest op een zolder waar je zelden komt, in een schuur of achter een boeiboord, doet niemand kwaad zolang je het niet verstoort. Wespen steken vooral als ze zich bedreigd voelen of als iemand aan het nest komt. Over een paar weken is het leeg, en dan haal je het zonder risico weg. Wespen vangen bovendien de hele zomer insecten zoals vliegen en rupsen. Ze zijn nuttiger dan hun naam doet vermoeden.

Er zijn ook situaties waarin je beter wel ingrijpt.

• Iemand in huis is allergisch voor wespensteken. Dan wil je geen enkel risico, ook niet voor een paar weken.
• De wespen komen je woonruimte binnen. Zit het nest in een spouwmuur of plafond en vind je wespen in de slaapkamer, dan is wachten geen goed idee.
• Het nest zit op een plek waar je moet zijn. Bijvoorbeeld bij de cv-ketel, de omvormer van je zonnepanelen of boven de voordeur.
• Het is nog warm en het nest is erg actief. In een zachte herfst gaat een volk langer door.

Schakel in die gevallen een plaagdierbeheerser in. Die behandelt de invliegopening met een poedervormig middel, en het volk is volgens het KAD meestal binnen een paar uur dood. Doe dat zelf liever niet, zeker niet op een krappe zolder waar je niet snel weg kunt.

Wat je nooit moet doen

Stop de ingang van een nest nooit dicht. Het KAD waarschuwt daar uitdrukkelijk voor. De wespen gaan zoeken en knagen tot ze een andere uitweg vinden, en die kan zomaar in je huis uitkomen. Ook water, vuur of een spuitbus op het nest richten is vragen om problemen. Je jaagt honderden wespen tegelijk op.

Twijfel je of het wel een gewone wesp is? Een nest van de Aziatische hoornaar hangt meestal hoog in een boom en is groter en ronder. Zo’n nest meld je bij de gemeente of via de landelijke meldpunten, en je laat het altijd door een vakman verwijderen. Hoe je hem herkent, lees je in ons stuk over het nest van de Aziatische hoornaar.

Na de winter het nest weghalen en de boel dichtmaken

Is het een paar weken achter elkaar koud geweest en zie je geen beweging meer, dan kun je het nest verwijderen. Doe dat met handschoenen en schep of veeg het in een zak. Het papierachtige materiaal mag bij het restafval.

Belangrijker is voorkomen dat er volgend voorjaar weer een koningin begint. Zij zoekt een beschutte holte, en die kun je dichtmaken. Plaats bijenbekjes in de open stootvoegen van je buitenmuur, dicht kieren langs dakpannen en boeiboorden en hang horren voor de ramen van de zolder. Doe dat in de winter, als er geen wespen zijn. In onze checklist om je huis winterklaar te maken staan meer klusjes die je in dezelfde ronde meeneemt.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Stevige handschoenen en een vuilniszak voor het lege nest
• Bijenbekjes of ventilatieroosters voor de stootvoegen
• Kit voor kieren en naden
• Horren voor de zolderramen

Bijenbekjes, kit en horren liggen bij elke bouwmarkt, zoals Praxis, Gamma of Karwei. Wij zouden in oktober vooral niets overhaast doen. Een nest dat zijn laatste weken leeft, is een prachtig bouwwerk om even van een afstand te bekijken, en volgend voorjaar zorg je dat er geen nieuw komt.