Hooikoortsklachten in de herfst? Schimmelsporen kunnen de boosdoener zijn

BNR sprak op 10 oktober met immunoloog Ger Rijkers, verbonden aan University College Roosevelt in Middelburg. Volgens hem kunnen sporen van paddenstoelen dezelfde klachten geven als hooikoorts. En hij wijst erop dat schimmels ook in huis groeien. Juist dat laatste deel is het interessante, want daar kun je zelf iets aan doen.

Wat schimmelsporen met je luchtwegen doen

Paddenstoelen en andere schimmels planten zich voort door sporen de lucht in te sturen. In de herfst, als het nat en nog vrij zacht is, schieten ze overal op. Die sporen zijn kleiner dan de pollen van bomen en grassen. Daardoor kunnen ze bij het inademen dieper in je luchtwegen komen. Rijkers noemt naast de bekende hooikoortsklachten ook astma-achtige klachten.

Hoeveel mensen er last van hebben, is volgens Rijkers niet precies bekend. Hij schat dat het om ongeveer tien procent van de bevolking kan gaan. Wie hooikoorts heeft, reageert niet automatisch ook op schimmelsporen, en andersom. Voor de behandeling maakt het volgens hem weinig uit, want allergiepillen helpen ook tegen deze klachten. Twijfel je over wat je hebt of houden de klachten aan, dan is de huisarts de aangewezen persoon.

Buiten of binnen? Let op het patroon

Het handigste aanknopingspunt is wanneer en waar je klachten hebt.

• Vooral na een boswandeling of bladeren harken. Dan ligt een bron buiten voor de hand. In een bos krijg je bovendien pollen en sporen tegelijk binnen, wat het lastig maakt om te zeggen welke van de twee de schuldige is.
• Het hele jaar door, en vooral thuis. Dan raadt Rijkers aan om de oorzaak binnenshuis te zoeken. Zeker als het ’s ochtends in de slaapkamer erger is dan op je werk, is dat een signaal.
• Vooral in één ruimte. Een muffe kelder, een badkamer zonder raam of een slaapkamer met beslagen ramen zijn de eerste plekken om te bekijken.

Waar schimmel in huis groeit

Schimmel heeft vocht nodig, en in de herfst krijgt hij dat. De verwarming gaat aan, de ramen gaan dicht, de was droogt binnen en het vocht van douchen en koken blijft hangen. Loop deze plekken langs.

• De badkamer. Rijkers noemt zelf de zwarte schimmel tussen de tegels als bekend voorbeeld. Ook kitvoegen rond de douchebak en het plafond boven de douche zijn vaste plekken. Bij zwarte puntjes in de kit lees je in ons stuk over zwarte schimmel in de kitvoeg of schoonmaken nog zin heeft.
• Raamkozijnen en vensterbanken. Waar ’s ochtends condens op het glas staat, loopt het water naar beneden en blijft het hangen in de hoek van het kozijn. Waar die condens vandaan komt, staat in condens op je ramen in de ochtend.
• Achter kasten tegen een buitenmuur. Een kledingkast of bank strak tegen een koude buitenmuur laat geen lucht langs de muur, en daar ontstaat ongezien schimmel. Ruikt je kast muf, dan helpt het stuk over muffe lucht in kledingkast of kelder.
• Kelder, kruipruimte en zolder. Ruimtes waar je weinig komt en waar het koel en vochtig is.
• De wasmachine en de koelkast. Het rubber van de wasmachinedeur en de afvoergoot in de koelkast blijven vaak vochtig.

Zo maak je het schimmel moeilijk

Schimmel wegpoetsen helpt even, maar als het vocht blijft, komt hij terug. De volgorde is daarom altijd eerst het vocht, dan pas het schoonmaken.

Ventileren en vocht afvoeren

Zet de ventilatieroosters boven de ramen ook in de herfst open, ook als het buiten fris is. Zet de afzuiging in de badkamer na het douchen nog een tijdje aan, of laat het raam open staan, en trek de douchewand en tegels even droog met een wisser. Kook met de afzuigkap aan en het deksel op de pan. Droog je de was binnen, doe dat dan in een ruimte waar je kunt ventileren en niet in de slaapkamer. Schuif meubels een paar centimeter van de buitenmuur af zodat er lucht langs kan.

Kleine plekken zelf schoonmaken

Een kleine schimmelplek op tegels of kit kun je zelf aanpakken met een schimmelreiniger of een sopje van schoonmaakazijn. Draag daarbij handschoenen en een stofmasker, want bij het schrobben komen juist veel sporen vrij. Gebruik nooit chloor en azijn of ammoniak door elkaar, daarbij ontstaan schadelijke dampen. Laat de plek daarna goed drogen.

Komt de schimmel na een paar weken terug op dezelfde plek, dan zit de oorzaak dieper. In schimmel komt steeds terug lees je welke stappen dan vaak worden overgeslagen. Gaat het om een grote plek, zit het in de muur of het plafond of huur je de woning, schakel dan de verhuurder of een vakman in.

Benodigdheden en waar je ze haalt

• Een hygrometer om de luchtvochtigheid in huis te meten, onder meer bij Action, HEMA en bouwmarkten
• Schimmelreiniger of schoonmaakazijn, bij de supermarkt en drogisterij
• Huishoudhandschoenen en een stofmasker, bij bouwmarkten als Gamma, Praxis en Karwei
• Een douchewisser en microvezeldoeken
• Eventueel sanitairkit om aangetaste voegen te vervangen, bij de bouwmarkt

Het mooie van dit verhaal is dat het een allergie verbindt met iets heel praktisch. Een loopneus in oktober kan gewoon een verkoudheid zijn, maar als hij thuis erger is dan buiten, loont het om eens met een zaklamp achter de kast en in de badkamer te kijken. Een droger huis is in elk geval nooit weggegooide moeite.