Spint op je kamerplanten: herkennen aan de webjes en wat echt werkt

Zo herken je spint

Spint is geen insect maar een mijt, familie van de spin. De diertjes zijn ongeveer een halve millimeter groot, dus met het blote oog zie je ze nauwelijks. Wat je wel ziet, zijn de sporen. Spintmijten zuigen cellen aan de onderkant van het blad leeg. Elke lege cel wordt een klein geel of zilverig puntje, en als er veel van die puntjes bij elkaar zitten, krijgt het blad een gespikkelde, doffe kleur. Later verkleurt het blad geel of bruin en valt het af.

Het duidelijkste teken zijn de webjes. Bij een flinke aantasting spinnen de mijten fijne draden tussen bladeren, steeltjes en de bladoksels. Die zie je het best als je de plant tegen het licht houdt of er even met een plantenspuit overheen nevelt, dan blijven er druppeltjes in hangen.

Twijfel je, doe dan de papiertest. Houd een vel wit papier onder een blad en tik een paar keer stevig tegen de steel. Zie je daarna kleine stipjes over het papier lopen, rood, geelgroen of bruinig, dan weet je het zeker. Stof blijft liggen, spint loopt weg.

Spint verwar je soms met trips, die ook zilverige plekken op het blad geven. Trips maakt alleen geen webjes en laat kleine zwarte puntjes achter, de uitwerpselen. Zie je kleine zwarte vliegjes rond de potgrond, dan heb je weer met iets anders te maken, namelijk rouwmuggen.

Waarom spint juist toeslaat als de verwarming aangaat

Spint houdt van warm en droog. Bij een hoge luchtvochtigheid vermenigvuldigt het zich langzaam, in droge lucht gaat het hard. En de lucht in huis wordt in het stookseizoen veel droger dan je zou denken.

Dat zit zo. Koude lucht kan weinig waterdamp bevatten. Buitenlucht van rond het vriespunt bevat, ook als het mistig en nat aanvoelt, maar een paar gram water per kubieke meter. Komt die lucht via een rooster of een open raam binnen en warm je hem op tot twintig graden, dan blijft die kleine hoeveelheid water gelijk terwijl warme lucht veel meer zou kunnen vasthouden. De relatieve luchtvochtigheid zakt daardoor naar ruim een kwart tot een derde van wat het buiten was. Dat is natuurkunde, geen gevoel. Het verklaart waarom je in de winter last krijgt van droge ogen en statische haren, en waarom je plant het ook merkt.

Daar komt bij dat veel kamerplanten in het najaar op een vensterbank boven de radiator staan. Daar stijgt de warme, droge lucht recht langs de bladeren omhoog. Een betere plek voor spint bestaat bijna niet. Planten met dunne, zachte bladeren zijn het gevoeligst, zoals klimop, de Alocasia, de Calathea, citrusplanten en kruiden als basilicum op de vensterbank. Een cactus of een vetplant heeft er veel minder last van.

Eerlijk gezegd vind ik dit het nuttigste om te weten. Wie alleen spuit en de plant terugzet boven de verwarming, haalt spint over een paar weken gewoon opnieuw binnen.

Wat echt werkt, in deze volgorde

1. Zet de plant apart. Spint loopt en waait van plant naar plant. Zet een aangetaste plant meteen een eind van je andere planten en controleer die met de papiertest.
2. Spoel de plant af. Zet de plant in de douche of op het aanrecht en spoel de bladeren met lauw water af, vooral de onderkant. Een flink deel van de mijten en de webjes spoel je zo weg. Bedek de potgrond eventueel met een plastic zak zodat die niet doorweekt raakt.
3. Behandel met een zeepoplossing. Een middel op basis van kaliumzeep, in de winkel vaak verkocht als groene zeep of als biologisch middel tegen bladluis en spint, werkt op de mijten die je raakt. Spuit de bladeren aan beide kanten nat en herhaal dat na vijf tot zeven dagen. Eén keer is nooit genoeg, want de eitjes overleven de eerste ronde.
4. Verhoog de luchtvochtigheid. Haal de plant weg boven de radiator, zet hem op een schotel met grind en een laagje water, of groepeer planten bij elkaar. Een luchtbevochtiger helpt ook. Mik op een luchtvochtigheid van rond de vijftig procent rond de plant.
5. Zet roofmijten in bij een hardnekkige aantasting. Roofmijten, zoals Phytoseiulus persimilis, eten spint en de eitjes ervan. Kwekers gebruiken ze al jaren in kassen. Je koopt ze als zakje of flesje en strooit ze op de plant. Ze werken alleen goed als je geen zeep meer spuit en als de lucht niet te droog is, dus combineer ze met stap vier.

Wat niet werkt, of in elk geval niet genoeg, is een keer met de plantenspuit nevelen. Dat maakt de lucht een uur wat vochtiger en verandert verder niets. Ook bladglansmiddelen helpen niet, die maken het blad alleen mooier. Een zwaar aangetaste plant met veel gele bladeren en overal webjes kun je soms beter terugsnoeien tot de gezonde delen, of weggooien voordat de rest van je verzameling het krijgt. Doe dat in een dichte zak in de restafvalbak, niet op de composthoop.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Een vel wit papier voor de papiertest
• Een plantenspuit, bij elk tuincentrum, bouwmarkt en de Action
• Een middel op basis van kaliumzeep of groene zeep, bij tuincentra zoals Intratuin en bij bouwmarkten als Praxis en Gamma
• Een hygrometer om de luchtvochtigheid te meten, bij de bouwmarkt of de elektronicawinkel
• Een schotel met grind of hydrokorrels, bij het tuincentrum
• Roofmijten tegen spint, bij grotere tuincentra of online bij webwinkels in biologische bestrijding

Houd na de behandeling een paar weken de papiertest aan, één keer per week. Komen er geen lopende stipjes meer op het papier en groeien er weer nieuwe, egale bladeren, dan ben je ervan af. En laat de plant daarna niet terugverhuizen naar de plek boven de verwarming. Daar begon het tenslotte mee.