Vogelmijt in huis: kleine rode beestjes na een vogelnest aanpakken
Inhoudsopgave
Wat vogelmijt is en hoe je hem herkent
De vogelmijt (Dermanyssus gallinae) heet ook wel bloedluis of vogel-luismijt, en in de pluimveehouderij kennen ze hem als rode vogelmijt. Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) is hij 0,8 tot 1 millimeter groot en donkergrijs tot bruinachtig. Heeft hij net bloed gezogen, dan kleurt hij rood. Met het blote oog zie je dus een bewegend stipje, net groot genoeg om het te herkennen als je er met een zaklamp op schijnt.
Vogelmijten zijn lichtschuw. Overdag zitten ze in naden en kieren, en in het donker komen ze tevoorschijn. Ze leven niet op de vogel zelf maar in en rond het nest, en de vogel is alleen hun maaltijd. Dat verklaart waarom je ze vooral ’s avonds en ’s nachts merkt, en waarom je ze vindt rond het raam, langs de plinten en bij het bed.
De jeuk komt van een proefbeet. Een vogelmijt die geen vogel vindt, probeert de mens als tijdelijke gastheer. Het KAD legt uit dat er in ons bloed voedingsstoffen ontbreken die de mijt nodig heeft om eitjes te maken. Een populatie in huis sterft daarom vanzelf uit, maar dat kan weken duren. Wie last houdt van huiduitslag, laat het de huisarts weten en noemt dan meteen het vogelnest, want zonder die aanwijzing wordt de jeuk makkelijk voor iets anders aangezien.
Vogelmijt of een andere mijt?
Rode stipjes op de vensterbank zijn niet altijd vogelmijten. In het voorjaar kruipt er vaak een heel ander rood mijtje binnen, de grasharlekijnmijt, ook wel spintmijt genoemd. Die is ongeveer net zo groot, maar eet alleen planten en bijt niet. Het KAD noemt hem in huis vooral hinderlijk vanwege de aantallen. Huisstofmijten zie je dan weer helemaal niet met het blote oog. Die zitten in matras en dekbed en geven geen beten maar allergische klachten. Daarover lees je meer in ons stuk over huisstofmijt in bed.
| Vogelmijt | Grasharlekijnmijt | Bedwants | |
|---|---|---|---|
| Grootte | 0,8 tot 1 mm | ongeveer 1 mm | 4 tot 5 mm |
| Kleur | grijsbruin, rood na bloedmaal | rood | roodbruin |
| Bijt mensen | ja, proefbeten | nee | ja |
| Waar je hem vindt | raam, plinten, bed, bij een nest | vensterbank, kozijn aan de tuinkant | naden van matras en bed |
| Bron | vogelnest bij of in huis | gazon tegen de gevel | meegenomen in bagage of meubels |
Twijfel je tussen vogelmijt en bedwantsen, kijk dan naar de grootte. Een volwassen bedwants is een plat, roodbruin beestje dat je makkelijk ziet zitten. Een vogelmijt is een fractie daarvan.
Waarom je ze juist na het broedseizoen ziet
Zolang er vogels in het nest zitten, hebben de mijten genoeg te eten. Het probleem begint als de jongen uitvliegen. Volgens het KAD gaan de achtergebleven mijten dan op zoek naar nieuwe gastheren, en via het dakbeschot, kieren rond kozijnen of een open raam komen ze in huis terecht. Mussen en spreeuwen onder de dakpannen zijn een klassieke bron, net als duivennesten op een balkon, zwaluwnesten onder de dakgoot en verlaten nestkastjes aan de gevel.
Er is nog een tweede moment. Vogelmijten kunnen in een verlaten nest overwinteren en worden in het voorjaar weer actief zodra de zon het dak verwarmt. Een leeg nest dat je nu laat zitten, kan dus in maart of april opnieuw voor jeuk zorgen.
Zo pak je vogelmijt aan
Bestrijden zonder de bron weg te nemen heeft weinig zin, want er komen steeds nieuwe mijten bij. De aanpak heeft daarom twee kanten, het nest en het huis.
- Zoek het nest. Kijk onder de dakpannen boven de kamer met de meeste last, in de dakgoot, bij nestkasten aan de gevel en op balkons. Mijten die bij één raam binnenkomen, wijzen meestal de richting.
- Controleer of je het nest mag weghalen. Een nest dat in gebruik is, mag je nooit verwijderen of verstoren. Buiten het broedseizoen mag het voor de meeste vogels wel, maar nesten van onder meer de huismus en de gierzwaluw zijn het hele jaar beschermd. Die staan op de lijst jaarrond beschermde vogelnesten van de RVO. Gaat het om zo’n nest, laat dan een plaagdierbeheerser of ecoloog meekijken wat wel kan.
- Haal een leeg, niet beschermd nest weg met al het nestmateriaal, met handschoenen aan en het materiaal direct in een dichte zak. Maak de plek schoon.
- Stofzuig de kamer grondig. Het KAD noemt vooral naden en kieren, de randen van vensterbanken en plinten en de omgeving van het matras. Gooi de stofzuigerzak direct weg in een dichte zak bij het restafval buiten.
- Was beddengoed en gordijnen op minimaal 60 graden. Die hitte doodt de mijten.
- Kit naden en kieren rond kozijnen en plinten dicht, zodat de mijten geen verstopplek meer hebben en niet opnieuw naar binnen kruipen.
- Breng vogelwering aan op de plek waar het nest zat, zoals een vogelschroot onder de onderste rij dakpannen, zodat er volgend jaar niet opnieuw een nest komt. Doe dat alleen bij een nest dat niet jaarrond beschermd is.
Een spuitbus tegen insecten is geen vervanging voor deze stappen. Bestrijdingsmiddelen zijn ook voor mensen en huisdieren giftig, en zonder dat de bron weg is, komen de mijten gewoon terug. Werkt de eigen aanpak niet, schakel dan een plaagdierbeheerser in met het bewijs van vakbekwaamheid, te vinden via de brancheverenigingen NVPB en Platform Plaagdierbeheersing.
Benodigdheden en waar je ze koopt
- Een zaklamp om mijten en kieren te vinden
- Wegwerphandschoenen en stevige afvalzakken voor het nest
- Een stofzuiger met zak
- Wasmiddel dat op 60 graden gebruikt kan worden
- Acrylaatkit en een kitpistool
- Vogelschroot of vogelwering voor onder de dakpannen
Kit, handschoenen en vogelschroot vind je bij bouwmarkten als Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach. Wie zelf niet het dak op wil of kan, vraagt een dakdekker om bij het plaatsen van vogelschroot meteen het oude nestmateriaal mee te nemen. Hang je een nieuwe nestkast op, kies dan een plek die niet tegen een slaapkamerraam aan zit, en maak hem elk jaar na het broedseizoen schoon. Zo heb je wel vogels om het huis, maar geen mijten in bed.
