Zes giftige planten in je tuin: zo herken je ze en wat je doet bij inslikken
Inhoudsopgave
Daar zijn we het mee eens. Je hoeft je tuin niet leeg te halen. Wel helpt het om te weten welke plant wat doet, wanneer een besje of blaadje echt gevaarlijk is en wie je belt als je kind of hond er toch iets van in de mond heeft gehad.
Zo herken je de zes planten
Bij giftige planten gaat het vooral om welk deel giftig is. Bij de taxus is dat bijna alles behalve het rode vruchtvlees, bij de goudenregen zitten de problemen vooral in de peulen.
| Plant | Waar je hem ziet | Zo herken je hem | Wat het gif doet |
|---|---|---|---|
| Taxus (Taxus baccata) | Hagen, vormsnoei, parken | Donkergroene platte naalden, het hele jaar groen, in de herfst rode besjes met een open bovenkant en een donkere pit | Taxines werken op het hart, met duizeligheid, hartritmestoornissen en buikpijn |
| Engelentrompet (Brugmansia) | Kuipplant op terras of balkon | Grote hangende trompetvormige bloemen, vaak geurend in de avond | Tast het zenuwstelsel aan, met heftige hallucinaties |
| Laurierkers (Prunus laurocerasus) | Hagen | Grote glanzende leerachtige bladeren, het hele jaar groen | Beschadigd blad vormt blauwzuur (cyanide), dat je ruikt als amandelgeur |
| Wonderboom (Ricinus communis) | Borders, als opvallende eenjarige | Grote handvormige bladeren, vaak roodachtig, en stekelige zaaddozen | De zaden bevatten ricine; drie tot acht bonen kunnen een volwassene doden |
| Oleander (Nerium oleander) | Kuipplant | Smalle leerachtige bladeren en roze, witte of rode bloemen | Oleandrine verstoort het hart; voor een kind kan één blad al te veel zijn |
| Goudenregen (Laburnum anagyroides) | Tuinen, pergola’s | Lange hangende gele bloemtrossen in het voorjaar, daarna peulen | Cytisine geeft maagklachten en stuiptrekkingen; vier peulen zijn al fataal voor een kind |
De werking en de hoeveelheden in de tabel komen uit het artikel van Gardeners’ World. Daarnaast wijst De Jong op een plant die je niet zelf plant maar die vanzelf opkomt, de tuinwolfsmelk. Het sap irriteert de huid en kan je ogen beschadigen, en het plantje groeit graag tussen de groenten in moestuinen.
Hoe gevaarlijk is het voor kinderen echt?
Volgens VeiligheidNL komen elk jaar meer dan 1.000 kinderen tussen 0 en 11 jaar in het ziekenhuis terecht door vergiftiging, en vooral 1- en 2-jarigen lopen risico. Planten zijn daar, naast schoonmaakmiddelen en medicijnen, een van de oorzaken.
Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) krijgt in de herfst veel meldingen over jonge kinderen die bessen uit de tuin, het park of het bos hebben gegeten. Een taxusbesje staat daarbij bovenaan, want het is rood en zoet. Toch loopt het volgens het NVIC meestal goed af. Het gif zit vooral in de naalden en in de harde pit, niet in het rode vruchtvlees, en kleine kinderen slikken de pit meestal heel door. Fijngekauwde pitten of naalden zijn wel gevaarlijk.
Dat is het belangrijkste inzicht uit de toelichting van het NVIC. Hoe giftig een plant op papier is, zegt niet alles. Welk deel, hoeveel en of er gekauwd is, maakt het verschil. Precies die vragen krijg je straks ook van de huisarts.
Wat je doet als je kind iets heeft ingeslikt
- Haal wat nog in de mond zit eruit en laat je kind de mond spoelen.
- Laat je kind niet zelf overgeven en geef geen middeltjes. Doe alleen wat de arts zegt.
- Zoek uit van welke plant het kwam. Neem een takje mee of maak een foto van blad, bloem en bes. Probeer in te schatten hoeveel er op is en of er gekauwd is.
- Bel de huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Is de plant bekend, dan kan de huisarts bij het NVIC navragen hoe giftig die is. Het NVIC zelf is er voor artsen, niet voor ouders.
- Bel 112 als je kind suf wordt, benauwd is, stuipen krijgt of niet goed aanspreekbaar is.
Honden en katten
Huisdieren knabbelen sneller aan een plant dan een kind, en bij sommige planten zijn ze er gevoeliger voor. De Jong waarschuwt specifiek voor goudenregen bij honden, omdat het gif tot zes maanden actief blijft in afgevallen hout. Een hond die graag op takken kauwt, houd je dus uit de buurt van snoeiafval en afgevallen takken van goudenregen, taxus en laurierkers.
Heeft je hond of kat iets gegeten, bel dan meteen de dierenarts en neem een stukje van de plant mee. Wacht niet tot er klachten zijn. Bij taxus en oleander kunnen die snel en ernstig zijn, en een dierenarts kan in de eerste uren meer doen dan later.
Snoeien en opruimen zonder risico
De meeste problemen in de tuin ontstaan niet door eten maar door snoeien. Laurierkers vormt blauwzuur zodra het blad beschadigd raakt. Gardeners’ World raadt aan alleen te snoeien als het een beetje doorwaait en het groenafval nooit in een afgesloten auto naar de milieustraat te brengen. Ruik je tijdens het snoeien een amandelgeur, stop dan en ga even weg. Leg snoeiafval van taxus, laurierkers en goudenregen meteen in de groenbak of een afgesloten zak, en laat het niet op het gazon liggen waar kinderen en dieren spelen.
Voor het snoeiwerk heb je weinig nodig.
- stevige tuinhandschoenen, bij het tuincentrum of de bouwmarkt
- een veiligheidsbril bij wolfsmelk en engelentrompet, want sap in je ogen is het grootste risico
- een open aanhanger of trailer voor groot groenafval, of de groene container
Was na het werk je handen voordat je iets eet of in je ogen wrijft. Wil je in de herfst snoeien, kijk dan ook even welke planten je nu beter niet snoeit. Heb je kleine kinderen en twijfel je over een plant, dan zijn de wonderboom en de goudenregen de eerste die wij zouden heroverwegen. De eerste heeft zaden die eruitzien als snoepjes, de tweede peulen die op erwten lijken.
