Zelf paddenstoelen kweken in huis: zo begin je en wat je nodig hebt

Waar je ze kweekt

Een paddenstoel is het vruchtlichaam van een schimmel. Die schimmel groeit eerst onzichtbaar door een voedingsbodem en maakt pas paddenstoelen als de omstandigheden goed zijn. Volgens Gardeners’ World ligt de ideale temperatuur rond 15 graden, en mag het niet kouder dan 10 of warmer dan 20 graden worden. Ook licht is niet nodig, sterker nog, ze groeien het best uit de zon.

Dat maakt de plek belangrijker dan je denkt. De woonkamer met de verwarming aan is in de winter te warm en te droog. Een schuur, garage, tuinhuisje of kelder is beter, zolang het daar in de winter niet onder de 10 graden zakt. Een onverwarmde bijkeuken of de kast onder de trap kan ook, als je de temperatuur een paar dagen meet voordat je begint.

Drie manieren om te beginnen

Met een kweekset

Voor een beginner de makkelijkste route. In een kweekset zit het paddenstoelenbroed al door een voedingsbodem van stro, houtkrullen of koffiedik gemengd. Je opent de doos, houdt hem vochtig en wacht. Oesterzwammen gelden als een makkelijke soort om mee te beginnen.

In een bak met mest of compost

Traditioneel kweek je champignons op paardenmest. Verse mest zet je eerst op een hoop die je twee weken lang om de paar dagen omschept, schrijft Gardeners’ World. Pas als hij goed is afgekoeld, kun je hem gebruiken. Dan gaat het zo.

1. Maak de voedingsbodem vochtig.
2. Strooi het paddenstoelenbroed erover en meng het door tot 5 tot 8 centimeter diep.
3. Dek af met een vochtige krant.
4. Na een paar weken zie je wit, draderig pluis. Dat is mycelium, het schimmelnetwerk waar later de paddenstoelen uit komen. Haal de krant weg en dek het af met een laag van 2 tot 3 centimeter van half tuinaarde of compost en half kalk.
5. Houd de grond vochtig met een gieter met fijne broes. Na enkele weken verschijnen de eerste paddenstoelen.

Koffiedik kan als voedingsbodem ook. Dan hergebruik je meteen wat er van je koffie overblijft. Wat je verder in de tuin met koffiedik kunt, staat bij wat er op de composthoop mag.

Op een boomstam

Volgens Gardeners’ World de methode met het minste omkijken. Je boort gaten in een vers gezaagde stam van hardhout, zoals eik, beuk, berk of hazelaar, en tikt er deuvels met broed in. De stam mag niet langer dan zes weken geleden gezaagd zijn en meet idealiter 10 tot 15 centimeter dik en 45 tot 60 centimeter lang. Geen naaldhout. Het duurt langer voordat je oogst, maar een stam kan daarna meerdere seizoenen paddenstoelen geven. Dit is vooral iets voor in de tuin of tegen een schaduwrijke schutting.

Wat je nodig hebt en waar je het koopt

• Kweekset of paddenstoelenbroed. Bij tuincentra en online zadenwinkels, vaak per soort (oesterzwam, shiitake, champignon).
• Geprepareerde deuvels voor kweken op stam, bij dezelfde winkels.
• Voedingsbodem. Goed verteerde paardenmest bij een tuincentrum of manege in de buurt, of je eigen koffiedik.
• Een plantenspuit om de kweek vochtig te houden zonder hem te verzuipen.
• Een thermometer voor de plek waar je kweekt. Bij een bouwmarkt als Gamma of Praxis koop je er een met min- en maxgeheugen, zodat je ziet hoe koud het ’s nachts wordt.

Paddenstoel of schimmel: zo zie je het verschil

Morz schrijft vaak over schimmel die je juist kwijt wilt. Bij het kweken wil je de ene schimmel wel en de andere niet. Het verschil zie je aan de kleur.

Goed mycelium is wit en draderig, als fijn katoen dat zich door de voedingsbodem verspreidt. Zie je groene, blauwgroene of zwarte plekken, of ruikt het zuur of muf in plaats van naar champignons, dan is er een andere schimmel bij gekomen. Die verdringt je kweek. Haal die plek ruim weg of gooi de set weg, en zet hem niet in huis waar de sporen zich verspreiden. Wie gevoelig is voor schimmelsporen, kweekt sowieso liever in de schuur dan in huis. Waarom, lees je in ons stuk over schimmelsporen in de herfst.

Groeien er op een stam of in de tuin ineens paddenstoelen die je niet hebt geplant, eet ze dan niet. Gardeners’ World waarschuwt daar ook voor, omdat eetbare soorten vaak giftige dubbelgangers hebben. Eet alleen wat je zelf hebt gekweekt en zeker herkent.

Veel kweeksets geven na de eerste oogst nog een tweede, kleinere. Hoe je de set daarvoor behandelt, staat op de verpakking, en het loont om die instructie te volgen in plaats van de doos na één keer weg te gooien.