Azijn tegen schimmel: waarom experts het oneens zijn en wat wel werkt
Inhoudsopgave
Waarom Engeland ja zegt en Nederland nee
De gemeente Gravesham in het Engelse Kent adviseert na jaren testen een mengsel van gelijke delen witte azijn en water in een plantenspuit. Ook een Londense ziekenhuisorganisatie noemt witte azijn voor kleine plekken en raadt bleek juist af. Milieu Centraal zegt iets anders. Gebruik een toegelaten middel en volg het etiket, want zelfgemaakte mengsels zijn niet toegelaten om schimmel te bestrijden.
Dat laatste woord is de sleutel. In Nederland moet een middel dat bedoeld is om schimmel te doden, een biocide, eerst worden toegelaten door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Daarbij wordt getoetst of het werkt en of het veilig is bij het gebruik dat op het etiket staat. Azijn uit de supermarkt is zo’n toelating nooit gegeven. Een Nederlandse kennisorganisatie kan het dus niet aanraden als schimmelbestrijder, ook als het in de praktijk een eind komt. Het meningsverschil gaat daarmee minder over de vraag of azijn iets doet, en meer over welke regels er gelden.
Er is nog een tweede reden om voorzichtig te zijn, en die hoor je zelden. Azijn is een zuur. Op glas en geglazuurde tegels is dat geen probleem, maar op alles waar kalk in zit wel. Cementvoegen, natuursteen, marmer en kalkpleister lossen langzaam een beetje op als je ze steeds met azijn behandelt. Dan wordt het oppervlak ruwer en poreuzer, en daar hecht nieuwe schimmel juist beter in. Wie elke maand de voegen in de badkamer met azijn bespuit, maakt het zichzelf op termijn dus lastiger.
Wat werkt op welke ondergrond
Of je de schimmel weg krijgt, hangt meer af van waar hij zit dan van het middel. Op een glad oppervlak zit hij er los op, in een poreus materiaal zit hij erin.
| Ondergrond | Waar zit de schimmel | Wat werkt |
|---|---|---|
| Glas, geglazuurde tegels, kunststof kozijn | Bovenop het oppervlak | Nat afnemen met een sopje of een toegelaten schimmelreiniger, goed droog maken. Azijn tast hier niets aan. |
| Cementvoegen en natuursteen | In de poriën | Toegelaten schimmelreiniger met een voegenborstel, geen azijn. Komt het steeds terug, dan helpt opnieuw voegen of impregneren. |
| Siliconenkit | In de kit zelf | Schoonmaken haalt alleen de bovenkant weg. Zwarte kit vervangen is de enige blijvende oplossing. |
| Muur met pleister of behang, hout | Diep in het materiaal | Kleine plekjes met een toegelaten middel. Is het behang aangetast, dan moet het eraf. Grote plekken laat je beoordelen. |
Over die kitranden in de douche schreven we eerder een apart stuk, over zwarte schimmel in de kitvoeg. De korte versie is dat de schimmel in de siliconen groeit en dat geen enkel middel hem daar helemaal uit krijgt.
Veilig schoonmaken, welk middel je ook kiest
Hoe je het ook aanpakt, een paar regels gelden altijd.
- Meng nooit middelen. Azijn samen met chloor of bleek geeft giftig chloorgas. Gebruik dus nooit eerst het een en meteen daarna het ander zonder goed na te spoelen.
- Maak de schimmel eerst nat. Droog wegborstelen jaagt de sporen de lucht in. Nevel de plek eerst in.
- Bescherm jezelf. Draag handschoenen en een bril, en zet een raam open.
- Gebruik schone doeken. Met een vieze doek veeg je schimmel naar de volgende plek. Doekjes na gebruik op zestig graden wassen of weggooien.
Is de schimmel groter dan ongeveer een vierkante meter, komt hij door lekkage of rioolwater, of heb je astma, begin er dan niet zelf aan. Dat is het advies van de Engelse gezondheidsdienst, en ik vind het verstandig. Huur je, meld het dan bij je verhuurder. Die is verantwoordelijk voor gebreken aan de woning, en schimmel door een lek of slechte ventilatie hoort daarbij.
Zonder de oorzaak komt het terug
Het eerlijke slot is dat het middel er uiteindelijk het minst toe doet. Schimmel is een teken van te veel vocht of te weinig ventilatie. In de herfst slaat vocht neer op de koudste plekken, zoals de hoeken van buitenmuren, de randen van ramen en de muur achter een kast die er strak tegenaan staat. Houd ventilatieroosters open, zet de afzuigkap aan tijdens het koken en laat de badkamerventilator na het douchen nog een tijd draaien. Zet kasten een paar centimeter van de buitenmuur. Hoe je condens op je ramen terugdringt, lees je in een eerder artikel.
Benodigdheden en waar je ze koopt
- Een toegelaten schimmelreiniger, bij de drogist, de supermarkt of de bouwmarkt. Een toegelaten middel heeft een toelatingsnummer op het etiket, en in de databank van het Ctgb kun je dat nummer opzoeken.
- Huishoudhandschoenen en een veiligheidsbril, bij de bouwmarkt
- Een plantenspuit en een voegenborstel, bij de Action, Hema of de bouwmarkt
- Schone microvezeldoeken
- Een hygrometer om te zien hoe vochtig het in huis is, bij de bouwmarkt
- Kitpistool, kitverwijderaar en sanitairkit als de kit vervangen moet, bij Gamma, Praxis of Karwei
