Zeven vergeten plekken bij het schoonmaken waar de meeste bacteriën zitten

Het onderzoek is Amerikaans en klein, dus de percentages zijn geen harde maat voor Nederlandse huishoudens. Ze laten wel goed zien waar bacteriën zich graag ophouden: overal waar het vochtig, warm en een beetje vies blijft.

De ronde door de keuken

1. Het sponsje en het vaatdoekje

In meer dan 75 procent van de huizen zaten op sponsjes en vaatdoekjes coliforme bacteriën. Dat zijn darmbacteriën die wijzen op een besmetting met ontlasting, bijvoorbeeld via rauw vlees of ongewassen handen. Een vochtige doek die de hele dag over de kraan hangt, is een ideale broedplaats. Het Voedingscentrum adviseert om het vaatdoekje elke dag te vervangen. Gebruikte doekjes kunnen bij de was op 60 graden. Een sponsje dat stinkt of uit elkaar valt, kun je beter weggooien dan blijven gebruiken.

Hoe vaak? Elke dag een schone vaatdoek.

2. De gootsteen

Op plek twee, in 45 procent van de huizen. Etensresten en water houden de bodem van de bak nat, en daar groeien bacteriën op. Ontsmet de bak een of twee keer per week met heet sop of een keukenreiniger, en neem eens per maand ook het afvoerputje mee. Het zeefje kan wekelijks in de vaatwasser. Ruikt de afvoer muf, lees dan hoe je een stinkende afvoer zelf oplost. Gebruik je bleek, meng dat dan nooit met andere middelen. Waarom niet, staat in ons stuk over schoonmaakmiddelen mengen.

Hoe vaak? Bak wekelijks, afvoerputje maandelijks.

3. De snijplank met groeven

In de sneden van een veelgebruikte snijplank nestelen bacteriën zich, en daar krijg je ze lastig uit. Of de plank van hout of plastic is, maakt volgens het Voedingscentrum niet uit, zolang hij glad is. Was hem na elk gebruik met heet water en afwasmiddel, en gebruik bij voorkeur een aparte plank voor rauw vlees. Zitten er veel diepe groeven in, dan is het tijd voor een nieuwe.

Hoe vaak? Na elk gebruik, en een nieuwe zodra de groeven diep zijn.

4. De theedoek

De theedoek hangt de hele dag vochtig aan een haakje en gaat door veel handen. Was theedoeken en handdoeken op minstens 60 graden. “Bij die temperatuur gaan de meeste bacteriën dood”, zegt voedselveiligheidsexpert Wieke van der Vossen van het Voedingscentrum. Een theedoek waarmee je ook je handen afdroogt, vang je het best elke dag of om de dag.

Hoe vaak? Om de dag een schone, wassen op 60 graden.

5. Het waterreservoir van het koffiezetapparaat

Dat er alleen water in komt, maakt het bakje niet schoon. Het blijft nat en donker, en daarom stond het in de top tien van NSF. Ontkalk het apparaat volgens de handleiding, minstens eens per maand of na 40 tot 80 keer koffiezetten, en spoel daarna een paar keer na met schoon water. Laat het bakje na gebruik openstaan zodat het kan opdrogen.

Hoe vaak? Maandelijks ontkalken.

6. Het vetfilter van de afzuigkap

Hier gaat het niet om bacteriën maar om brand. Het vet in het filter kan vlam vatten als je veel kookt of als de vlam in de pan slaat, waarschuwde de brandweer bij Kassa. Bij de meeste afzuigkappen mag het vetfilter in de vaatwasser. Een koolstoffilter kun je niet wassen, die vervang je zodra hij verzadigd is. Hoe je het verschil ziet en wat bij jouw kap hoort, lees je in ons stuk over het vetfilter en koolstoffilter van je afzuigkap. Een vette kap zuigt bovendien slechter af, waardoor de rest van je keuken weer sneller vies wordt.

Hoe vaak? Neem het vetfilter mee in je maandelijkse ronde, of vaker als je veel bakt.

En dan de badkamer

7. De tandenborstelhouder

De viesste plek in de badkamer. In 27 procent van de huizen zaten er coliforme bacteriën in. Dat is niet zo vreemd, want in de bodem blijft water staan en de houder staat vaak vlak naast de wc. Kan hij in de vaatwasser, zet hem er dan een of twee keer per week in. Anders was je hem met heet sop. Een houder met gaatjes in de bodem of een beker die je omgekeerd laat uitlekken, droogt beter op.

Hoe vaak? Een of twee keer per week.

Zo houd je het vol

Zet je alles naast elkaar, dan valt op hoe weinig werk het eigenlijk is. Elke dag gaat het alleen om een schone vaatdoek en zo nodig een schone theedoek. De snijplank was je toch al na gebruik. Eens per week doe je de gootsteen, het zeefje en de tandenborstelhouder, en die laatste twee kunnen gewoon mee in de vaatwasser. Eens per maand komen het afvoerputje, het koffiezetapparaat en het vetfilter aan de beurt. Wie die drie op dezelfde dag doet, bijvoorbeeld de eerste zaterdag van de maand, vergeet er geen.

Opvallend is dat het meeste werk hier niet in poetsen zit, maar in vervangen, wassen op de juiste temperatuur en laten drogen. Bacteriën hebben vocht nodig. Wat droog kan worden, droog laten worden scheelt vaak meer dan nog een extra schoonmaakmiddel. Meer over een schone keuken zonder overdreven poetswerk lees je in ons stuk over hygiëne in de keuken.