Schimmel op een leren jas of tas uit de kast: zo krijg je hem eraf

Het goede nieuws is dat je een jas of tas met een beetje schimmel meestal zelf kunt redden. Het slechte nieuws is dat de meeste tips die je online vindt, het leer meer schade doen dan de schimmel zelf.

Eerst kijken, is het wel schimmel?

Niet elke witte waas is schimmel. Op leer kan ook een witte aanslag ontstaan van vet of was die naar het oppervlak trekt. Het CCI geeft een eenvoudige test. Dep een wattenstaafje in terpentine (white spirit), rol het op een onopvallende plek over de aanslag en wacht een kwartier. Is de witte laag verdwenen, dan ging het waarschijnlijk om vet of was en niet om schimmel. Twijfel je, behandel het dan als schimmel.

Echte schimmel zie je als vlekjes of een lage laag in verschillende kleuren. Op licht leer valt bruin tot zwart op, op donker leer juist wit of lichtgekleurd. Vaak ruik je het eerder dan je het ziet.

Zo haal je de schimmel eraf

Het CCI raadt aan om schimmelsporen zo min mogelijk in te ademen. Heb je astma, een allergie of een verminderde weerstand, laat het dan iemand anders doen. Werk buiten op een droge dag, met een stofmasker (FFP2), wegwerphandschoenen en kleding die je daarna wast.

1. Laat het leer helemaal drogen. Is de jas of tas vochtig, hang hem dan eerst buiten of op een droge, geventileerde plek, niet bij de verwarming. Smeert de schimmel uit als je erover gaat, dan is het leer volgens het CCI nog niet droog genoeg.
2. Zuig de schimmel weg. Houd het mondstuk van de stofzuiger vlak boven het leer en laat de zuigkracht het werk doen. Gebruik een zachte borstel om schimmel uit naden richting het mondstuk te vegen. Ga over het hele stuk, niet alleen over de zichtbare plekken, en doe het liefst twee keer, de tweede keer haaks op de eerste. Een stofzuiger met HEPA-filter blaast de sporen niet terug de kamer in.
3. Neem het oppervlak af met een vochtige doek. Gebruik lauw water of een milde leerreiniger. Schoonmaakmerk HG raadt in zijn tips voor leer af om azijn, groene zeep of andere huismiddeltjes te gebruiken, en adviseert altijd eerst op een onopvallende plek te testen.
4. Laat het weer drogen en voed het leer. Na het schoonmaken mag het leer wat vet terugkrijgen met een leerbalsem. Gebruik weinig, want te veel vet is straks weer voedsel voor nieuwe schimmel.
5. Maak je spullen schoon. Was de borstel en doeken heet uit en gooi de stofzuigerzak buiten weg.

Wat het leer beschadigt

Op internet vind je veel tips die op tegels werken, maar niet op leer. Bleek en chloor verkleuren leer en drogen het uit. Azijn en alcohol worden vaak aangeraden, maar HG noemt azijn juist als een van de huismiddeltjes die je op leer beter niet gebruikt. Leer is een natuurlijk materiaal dat soepel blijft door het vet erin, en agressief boenen haalt dat weg. Milieu Centraal waarschuwt ook in het algemeen tegen zelf gemengde middelen tegen schimmel, omdat de verhoudingen vaak niet kloppen. Waarom schoonmaakmiddelen mengen gevaarlijk kan zijn, zetten we op een rij in ons stuk over schoonmaakmiddelen mengen.

Ook de wasmachine is geen oplossing. Leer krimpt en verhardt in water, en een gevoerde leren jas komt er niet heel uit. Is het een dure jas of een tas die je dierbaar is, of zit de schimmel diep in suède of nubuck, breng hem dan naar een stomerij of schoenmaker die leer reinigt.

Zo voorkom je dat het terugkomt

Schimmel op leer is meestal een signaal van de kast, niet van de jas. Volgens het CCI groeit schimmel bij een relatieve luchtvochtigheid tussen 65 en 100 procent, bij warmte en bij weinig luchtcirculatie. Hoe vochtiger, hoe sneller het gaat.

Die laatste regel zegt veel. Een kast die een hele zomer rond de 70 procent hangt, is lang genoeg vochtig om een jas te laten schimmelen. Een kast tegen een koude buitenmuur, in een slaapkamer waar de was droogt of op een zolder onder het dak is daarom een slechte plek voor leer. Leg een hygrometer een week in de kast, dan weet je waar je staat. Hoe je een muffe kast aanpakt, lees je in ons stuk over muffe lucht in je kledingkast.

• Berg leer alleen schoon en kurkdroog op. Een jas die nat is geregend, hangt eerst een dag op een hanger in de kamer.
• Gebruik een brede hanger en een katoenen kledinghoes, geen plastic. In plastic blijft vocht hangen.
• Laat ruimte tussen de kleding, zodat er lucht langs kan.
• Haal het leer midden in het seizoen een keer uit de kast om te luchten.

Wat je nodig hebt en waar je het koopt

• Stofmasker FFP2 en wegwerphandschoenen, bij de bouwmarkt of de drogist
• Zachte borstel, bijvoorbeeld een kledingborstel of schoenpoetsborstel, bij de schoenmaker of de huishoudwinkel
• Stofzuiger, liefst met HEPA-filter
• Milde leerreiniger en leerbalsem, bij de schoenmaker, de schoenenwinkel of de bouwmarkt
• Terpentine (white spirit) en wattenstaafjes voor de test, bij de bouwmarkt of de verfwinkel
• Katoenen kledinghoes en een hygrometer, bij de huishoudwinkel of de bouwmarkt