Piepkleine gele vliegjes bij je raam: wat ze zijn en waarom ze nu komen

Upcoming schreef op 18 oktober dat bewoners van flats in onder meer Amsterdam-Noord, Breda, Dronten en Dongen deze herfst grote aantallen van deze vliegjes in en rond hun woning zien. Het gaat vrijwel zeker om grasvliegjes. Die komen niet voor je eten, ze komen voor je muren. Wie dat eenmaal snapt, ziet ook waarom de bekende middeltjes tegen vliegjes in de keuken hier niets doen.

Zo herken je een grasvliegje

Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) beschrijft de grasvlieg als een vliegje van ongeveer drie millimeter, geelglanzend of groen, met drie glanzende zwarte strepen op de bovenkant van het borststuk. De ogen zijn groen en worden donkerder bij dode exemplaren. Het lijfje is bijna kaal. Die drie strepen zie je pas als je dichtbij gaat staan, maar dan zijn ze ook meteen het bewijs.

In oktober zijn er meer kleine vliegjes in huis, en het helpt om ze uit elkaar te houden. De plek waar je ze ziet, zegt meestal al genoeg.

• Grasvliegje, geel met drie zwarte strepen, zit bij ramen, kozijnen en het plafond, vaak in groten getale tegelijk, en vooral in flats of huizen met klimop of wingerd tegen de gevel.
• Fruitvliegje, bruinig met rode ogen, hangt rond de fruitschaal, de gft-bak en lege flessen. Daar werkt een zelfgemaakte val wel.
• Rouwmug, klein en zwart, fladdert op uit de potgrond als je de plant water geeft. Hoe je die aanpakt, staat in ons stuk over rouwmuggen bij kamerplanten.
• Motmug, grijs en harig als een minimotje, zit op de tegels in badkamer en wc, vlak bij de afvoer. Daarbij hoort de afvoer goed schoonmaken.

Zie je gele vliegjes die niets met eten, potgrond of afvoer te maken hebben en zich verzamelen bij het glas, dan zit je vrijwel zeker goed met grasvliegjes.

Waarom ze juist nu je huis in komen

Grasvliegjes brengen hun hele jeugd buiten door. De larven leven tussen graswortels, volgens het KAD vooral in ongemaaid grasland, en eten daar onder meer wortelluizen. De volwassen vliegjes leven van nectar. In huis hebben ze dus niets te zoeken, behalve een plek om de winter door te komen.

Dat is precies wat ze in het najaar doen. Ze vormen grote zwermen en strijken neer in klimop of wingerd tegen gevels, of trekken de spouwmuur in. Het KAD noemt hoge flatgebouwen en kantoren als geliefde plekken. Ze komen aan met een gezwollen achterlijf en blijven een paar maanden. In het voorjaar vertrekken ze weer, flink afgeslankt.

Upcoming wijst op de gunstige zomer en herfst als waarschijnlijke oorzaak van de grote aantallen dit jaar, omdat veel larven het overleefden. Het verklaart ook waarom je ze soms op een zonnige middag ineens massaal ziet. De herfstzon warmt de gevel op, en vliegjes die al in de spouw zaten worden weer actief en zoeken een uitweg. Die uitweg is soms je woonkamer.

Het geruststellende deel is dat ze volgens het KAD volkomen onschadelijk zijn. Ze bijten niet, steken niet en tasten niets aan. Het probleem is de hoeveelheid, en die kan flink zijn.

Wat je nu doet en wat pas volgend jaar telt

De aanpak valt uiteen in twee delen, en het helpt om te weten welk deel in oktober nog zin heeft.

Nu, in het najaar. Een zwerm binnen haal je het best weg met de stofzuiger. Het KAD geeft daar een paar voorwaarden bij die het verschil maken. Doe de deur van de kamer dicht, zodat ze zich niet door het huis verspreiden. Zuig rustig, want opgeschrikte vliegjes vliegen alle kanten op. Gooi de stofzuigerzak daarna weg, of leeg het reservoir van een zakloze stofzuiger buiten in de container.

Daarnaast kun je nu al de kieren aan de binnenkant dichten. Dat klinkt omgekeerd, maar het KAD legt uit waarom het werkt. Grasvliegjes komen ook via stootvoegen en naden tussen de dakpannen in de spouw terecht, en die krijg je van buitenaf nooit allemaal dicht. Kit je de naden rond kozijnen en onder vensterbanken aan de binnenkant, dan mogen ze gerust in de spouw overwinteren, ze komen alleen je kamer niet meer in. Acrylaatkit en een kitspuit vind je bij elke bouwmarkt.

In de zomer, voor volgend jaar. Preventie werkt vooral voordat de zwermen komen. Fijnmazig horrengaas voor ramen die vaak openstaan, tochtstrips rond ramen en deuren, en kit in de kieren van de buitenmuur. Vergeet de ventilatieroosters boven de ramen niet, maar zet die nooit dicht. Daar hoort gaas voor, zodat er gewoon lucht door blijft gaan. Staat er klimop of wingerd strak tegen de gevel, dan helpt het om die rond de ramen terug te snoeien.

Een spuitbus insectenspray lost het niet op. Het KAD noemt een bestrijdingsmiddel hooguit een tijdelijke oplossing voor een plaag die elk jaar terugkomt op een plek waar je moeilijk bij kunt. Herken je dat, bijvoorbeeld omdat het hele flatgebouw er elk najaar last van heeft, dan is het iets voor de VvE of verhuurder en een plaagdierbeheerser die kijkt waar ze het gebouw in komen.

Twijfel je nog of het wel een vliegje is, en zie je juist schildvormige beestjes op de vensterbank, dan heb je met een andere herfstgast te maken. Ook de stinkwants zoekt in deze tijd een warm plekje om te overwinteren, met een heel andere aanpak.