Papiervisjes rukken op en schoonmaken helpt nauwelijks: wat dan wel?
Inhoudsopgave
Twijfel je nog of het wel een papiervisje is, kijk dan eerst naar het verschil tussen een papiervisje en een zilvervisje. Bij een zilvervisje is droger maken meestal genoeg. Bij een papiervisje niet, en daar gaat dit stuk over.
Waarom schoonmaken zo weinig uithaalt
Het antwoord zit in de cijfers die het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) over het dier geeft. Bij 24 graden en 60 procent luchtvochtigheid duurt het ongeveer veertien maanden voordat een eitje een volwassen dier is. Een volwassen papiervisje kan zeven tot acht jaar oud worden. De sterkste exemplaren overleven tot 300 dagen zonder voedsel.
Leg die drie getallen naast elkaar en je ziet het probleem. Schoonmaken haalt kruimels en stof weg, maar een dier dat bijna een jaar zonder eten kan, wacht dat rustig af. De visjes die je ziet zijn bovendien maar een deel van wat er zit. Jonge dieren lijken op de volwassen exemplaren, alleen lichter van kleur, en ze groeien zo langzaam dat je ze maandenlang over het hoofd ziet.
Daar komt bij dat een papiervisje niet kieskeurig is over het klimaat. Volgens Duurzaam Nieuws redt het zich al bij 35 procent luchtvochtigheid. Een zilvervisje heeft er minstens 50 nodig. Het advies dat bij zilvervisjes zo goed werkt, ventileren en vocht wegwerken, maakt het een papiervisje dus wel wat lastiger, maar het verdwijnt er niet door.
En dan de plek waar ze echt zitten. Het KAD beschrijft dat papiervisjes zich in flats vooral verticaal verspreiden, via leidingkokers en de spouw. Ze zitten ook in kruipruimten, achter aanrechtkastjes en bij de cv-ketel op zolder. Op die plekken kom je met een stofzuiger niet. Je maakt het zichtbare deel van je huis schoon terwijl de kolonie ernaast gewoon doorleeft.
Wat wel werkt, in de goede volgorde
De aanpak die wel resultaat geeft, bestaat uit drie dingen tegelijk. Het klimaat ongunstiger maken, de toegangswegen dichtzetten en gericht bestrijden op de plek waar ze vandaan komen. Eén van de drie is te weinig.
Eerst meten en vangen. Zet plakvallen langs de plinten, onder kasten, bij leidingdoorvoeren en achter de boekenkast. Kijk na een week waar de meeste vangsten zitten. Dat vertelt je waar ze binnenkomen, en dat is vaak niet de kamer waar je ze toevallig zag. Duurzaam Nieuws wijst er terecht op dat vallen niet alle dieren vangen. Zie ze daarom als meetinstrument, niet als oplossing.
Dan de temperatuur en het vocht. Onder 16 graden eten papiervisjes niet meer en vervellen ze niet, meldt het KAD. Rentokil adviseert volgens Duurzaam Nieuws de temperatuur te verlagen tot maximaal 18 graden en de luchtvochtigheid onder 50 procent te houden. In een woonkamer is dat niet altijd prettig, maar voor een zolder, berging of logeerkamer is het goed haalbaar. Met een simpele hygrometer zie je of het lukt.
Daarna de kieren. Het KAD noemt het dichten van naden en kieren als belangrijkste preventie. Denk aan de naad tussen plint en vloer, de randen van leidingdoorvoeren, de kier achter het aanrecht en de rand van de meterkast. Een tube acrylaatkit en een middag werk doen hier meer dan een week stofzuigen, omdat je de looproutes tussen schuilplaats en voedsel afsnijdt.
Gericht bestrijden. Lokdozen of lokaas voor kruipende insecten zet je op de plekken waar je de meeste vangsten had, niet midden in de kamer. Kies een middel dat in Nederland is toegelaten. Dat kun je nakijken in de databank van het Ctgb, het college dat bestrijdingsmiddelen toelaat. Een spuitbus helpt tegen de dieren die je ziet en maakt de overlast tijdelijk minder. Voor de kolonie erachter is lokaas op de goede plek de betere keuze.
Papier anders bewaren. Papiervisjes eten cellulose, zetmeel en lijm, en vinden dat in boeken, behang en karton. Oude dozen met papieren op zolder zijn een voorraadkast. Zet archief en dierbare boeken in afsluitbare plastic bakken en gooi lege verhuisdozen weg. Dat is niet hetzelfde als schoonmaken, want je haalt een voedselbron weg in plaats van een laagje stof.
Benodigdheden en waar je ze koopt
- Plakvallen of lijmvallen voor kruipende insecten
- Lokdozen of lokaas voor kruipende insecten, met een Ctgb-toelating
- Een hygrometer om de luchtvochtigheid te meten
- Acrylaatkit en een kitpistool
- Een zaklamp voor het zoeken langs plinten en in kasten
- Afsluitbare plastic opbergbakken voor papier en boeken
Plakvallen, lokdozen en kit vind je bij de bouwmarkt, zoals Gamma, Praxis, Karwei of Hornbach. Een hygrometer heeft elke bouwmarkt, en veel drogisterijen en elektronicawinkels verkopen hem ook. Opbergbakken haal je bij een woonwinkel of de bouwmarkt.
Wanneer je er niet alleen uitkomt
Woon je in een appartement, dan is dit het punt dat het meest wordt onderschat. Het KAD schrijft dat een bestrijding alleen slaagt als die in het hele verspreidingsgebied gebeurt, dus in de complete aaneengesloten bebouwing. Als jij je woning aanpakt en de buren niet, lopen er via de leidingkoker zo weer nieuwe dieren binnen. Meld terugkerende papiervisjes daarom bij de verhuurder of de VvE, en vraag of de buren er ook last van hebben.
Een professionele bestrijding behandelt alle schuilplaatsen, kieren en naden. Volgens het KAD moet je daarvoor kasten leegruimen, open vuur en waakvlammen doven en het huis minstens twee uur verlaten. Het middel werkt zes tot acht weken na. Rond die tijd komt de bestrijder terug om te kijken of er een tweede ronde nodig is. Reken er dus op dat het een traject van een paar maanden is en geen klus van een middag. Gezien de levensduur van het dier is dat ook logisch.
Van een papiervisje word je niet ziek. Het bijt niet en brengt geen ziektes over. De schade zit in boeken, behang, foto’s en documenten. Heb je een kast vol dingen die je niet kwijt wilt, dan is dat reden genoeg om het niet bij stofzuigen te laten.
