Kleine zwarte kevertjes in huis: is het een tapijtkever en wat doe je ertegen?

We baseren ons op de informatie van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), het Nederlandse kenniscentrum voor plaagdieren. Volgens het KAD komen tapijtkeverachtigen in Nederland algemeen voor, dus je bent zeker niet de enige.

Zo herken je een tapijtkever

De volwassen gewone tapijtkever is volgens het KAD maar 2 tot 3 millimeter groot. Hij is ovaal tot bijna rond, dof zwart en bruin, met drie vage lichte dwarsbanden over de dekschilden. Van een afstandje lijkt hij gewoon zwart. Kijk je met een loep of de camera van je telefoon, dan zie je een gevlekt patroontje, een beetje als een lieveheersbeestje in schutkleur.

Een paar kenmerken maken het verschil met andere kleine kevers.

• Waar je hem ziet. De kevers komen op licht af, dus ze zitten vaak bij ramen en op de vensterbank. De larven doen juist het omgekeerde en houden zich op donkere, moeilijk bereikbare plekken op.
• De larve is groter dan de kever. Een larve van de gewone tapijtkever wordt 4 tot 5 millimeter, is eivormig en goudbruin behaard, met achteraan twee bosjes haar die als een tentdakje naar elkaar toe staan. Vind je zulke harige rupsjes, of de lege vervellingshuidjes die ze achterlaten, dan weet je vrij zeker wat je hebt.
• De schade zit in dierlijk materiaal. Kale plekken of gaatjes in wol, bont, vilt, leer of een wollen vloerkleed passen bij tapijtkeverlarven. Gaatjes in hout met boormeel ernaast horen eerder bij houtworm.

Lijkt het beestje groter, glanzender of zit het in de keukenkast tussen de rijst en het meel, dan gaat het vaker om een voorraadkever. Hoe je die herkent lees je in ons stuk over kevertjes in rijst of meel. Twijfel je of het überhaupt een kever is, dan helpt onze vergelijking van kakkerlak of kever.

Er zijn meer soorten in de familie. De Australische tapijtkever is ongeveer even groot en donkerbruin tot zwart met lichte zigzagbanden. De pelskever is met 4 tot 5 millimeter iets groter en heeft een witte vlek op elk dekschild. De aanpak is voor alle drie hetzelfde.

Waarom zitten ze bij jou in huis?

Volwassen tapijtkevers leven van nectar en stuifmeel en vliegen goed. In de zomer vliegen ze naar binnen, en vinden ze daar iets dierlijks om hun eitjes op te leggen, dan heb je een probleem. De larven eten wol, bont, huiden, opgezette dieren en andere producten van dierlijke oorsprong. Van nature ruimen ze dode dieren op, en daar zit vaak de echte bron.

Het KAD noemt oude vogelnesten onder de dakpannen en verlaten wespen- of hommelnesten in de spouw als bekende broedplaatsen. Ook dode muizen of vogels, isolatiemateriaal met dierlijk haar en bouwvilt kunnen de bron zijn. De larven kunnen bovendien flinke afstanden door een woning afleggen, en daardoor zoek je soms op de verkeerde plek. In oude huizen met veel naden en kieren kunnen ze volgens het KAD hardnekkig zijn.

Eén kevertje op de vensterbank kan ook gewoon toeval zijn. Zie je er een paar dagen achter elkaar meerdere, dan is het tijd om te gaan zoeken.

Zo spoor je de bron op

Begin bij de plekken waar dierlijk materiaal langere tijd ongestoord ligt. Denk aan de onderste plank van de kledingkast met wollen truien die je in de zomer niet draagt, een wollen vloerkleed onder de bank, de randen van vaste vloerbedekking, een doos met oude dekens op zolder en kussens gevuld met dons of veren. Leg je kleding en kleden even uit en kijk aan de onderkant en in de vouwen.

Vind je in huis niets, kijk dan hoger en verder weg. Zolder, dakrand en kruipruimte zijn de plekken waar vogel- en wespennesten zitten. Heb je eerder muizen gehad, controleer dan of er ergens een dood exemplaar ligt. Hoe je dat veilig opruimt staat in ons artikel over een dode muis opruimen.

Wat werkt tegen tapijtkevers

De volgorde is belangrijk. Eerst de bron weg, dan pas bestrijden. Wie meteen gaat spuiten zonder de broedplaats op te ruimen, is over een paar weken terug bij af.

1. Ruim de bron op. Gooi zwaar aangetaste spullen weg, haal oude nesten weg en ruim kadavers op.
2. Was wat te redden is. Volgens het KAD is minstens 30 minuten op 60 graden dodelijk voor de larven. Kan een kledingstuk dat niet hebben, laat het dan reinigen.
3. Vries de rest in. Bij min 20 graden sterven alle stadia binnen vier dagen. Reken er wel op dat dikke spullen een tijd nodig hebben voordat de kou ook in het midden zit, dus laat ze liever wat langer liggen.
4. Stofzuig grondig en herhaal dat. Naden, plinten, onder meubels en langs de randen van vloerbedekking. Gooi de stofzuigerzak of de inhoud van het reservoir daarna meteen buiten weg.
5. Stoom wat je niet kunt wassen. Met een stoomreiniger behandel je tapijt, meubels en de kieren waar larven zich verstoppen.
6. Dicht naden en kieren. Zo verklein je de verstopplekken en houd je nieuwe kevers buiten.

Een bestrijdingsmiddel is volgens het KAD pas aan de orde als de larven verspreid door het huis zitten. Gebruik dan alleen een middel dat voor dit doel is toegelaten, houd je aan het etiket en spuit niet in de buurt van voedsel. Eerlijk gezegd zouden wij bij twijfel eerder een erkende ongediertebestrijder bellen dan zelf met gif in de kast gaan werken. Je kunt het KAD ook een exemplaar laten determineren, dan weet je zeker met welk beestje je te maken hebt.

Wat niet werkt is alleen de kevers bij het raam wegvangen. Dat voelt productief, maar de larven zitten ergens anders en gaan gewoon door.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Een loep of de zoomfunctie van je telefoon, om kever en larve goed te bekijken
• Een stofzuiger met een smal mondstuk voor naden en plinten
• Een stoomreiniger, te koop bij bouwmarkten en elektronicawinkels zoals MediaMarkt of Coolblue, of te huur bij sommige bouwmarkten
• Afsluitbare plastic zakken of vacuümzakken voor de vriezer en om schone wol in op te bergen, bij de supermarkt, Action of HEMA
• Siliconenkit of acrylaatkit om kieren te dichten, bij elke bouwmarkt zoals Gamma, Praxis of Karwei
• Een zaklamp voor zolder, kruipruimte en de achterkant van kasten

Zo houd je ze voortaan buiten

Stofzuig regelmatig, ook onder bedden en kasten waar je zelden komt. Berg wollen kleding en dekens schoon op in een gesloten zak of bak, want vuil en zweet maken textiel aantrekkelijker. Laat geen oude nesten onder de dakpannen zitten en houd vogels onder het dak waar mogelijk buiten. En zie je volgend voorjaar weer een paar kevertjes op de vensterbank, dan weet je nu waar je moet zoeken.