Mollen in je tuin: herkennen, wat werkt en wat je beter laat

Is het echt een mol?

Een molshoop herken je aan de vorm. Het is een ronde, losse hoop aarde zonder zichtbaar gat erin, vaak in een rij of een grillig patroon over het gazon. De mol duwt de aarde die hij bij het graven kwijt moet van onderaf naar boven, en de opening zit daardoor verstopt onder de hoop.

Zie je een open gat naast een hoopje, of een gang die net onder de grasmat loopt en waarlangs het gras verwelkt? Dan kan het ook een woelrat of een veldmuis zijn. Dat verschil is belangrijk, want de aanpak is anders.

Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen leeft de mol alleen, in een eigen gangenstelsel onder de grond. Hij eet vooral regenwormen, maar ook engerlingen, insectenlarven en slakken. Een mol graaft oppervlakkige gangen met een snelheid van 12 tot 15 meter per uur. Hij is niet blind, zoals vaak gedacht wordt, maar wel erg slechtziend, en hij vertrouwt op zijn gehoor en de gevoelige tastharen op zijn neus.

Waarom je ze nu ziet

Mollen houden geen winterslaap en zijn het hele jaar actief. In de herfst wordt de grond vochtiger, de wormen komen hoger te zitten en de mol graaft meer gangen dicht onder het oppervlak. Een gazon met losse, humusrijke grond en veel wormen is voor een mol een gedekte tafel. Dat is eigenlijk een compliment voor je tuin.

Een mol doet ook goede dingen. Hij eet engerlingen, de larven die je gras van onderen opvreten, en zijn gangen beluchten de grond. Heb je een border of een stuk tuin waar een hoopje niemand stoort, dan zouden wij hem daar gewoon zijn gang laten gaan.

Wat je beter laat

Er is een hele industrie aan middeltjes tegen mollen, en de meeste werken slecht of helemaal niet. Een overzicht.

• Ultrasone of trillende verjagers. Pinnen die je in de grond steekt en die geluid of trillingen maken. Een mol verplaatst zich hooguit een paar meter en went er snel aan.
• Windmolentjes en flessen in de grond. Hetzelfde idee, hetzelfde resultaat.
• Huismiddeltjes. Koffiedik, knoflook, haar of mottenballen in de gangen. Mottenballen zijn bovendien schadelijk voor bodemleven en voor jezelf.
• Gas en tabletten. Volgens het KAD niet aan te bevelen, omdat je lange tijd niet in de buurt mag komen. Binnen de bebouwde kom is dat ongeschikt, en voor particulieren is het geen optie.
• De hopen platstampen en water in de gangen gieten. De mol graaft gewoon een nieuwe gang.

Wat wel werkt

Als je de mol echt weg wilt, is vangen de enige betrouwbare manier. Particulieren werken volgens het KAD vooral met mollenklemmen. Daarbij komt het aan op het type klem en de plaats. De klem moet in een actieve hoofdgang, en die vind je door voorzichtig met een stok rond een verse hoop te prikken tot je een holte voelt.

Een manier om te testen of een gang actief is, is hem op een paar plekken open te maken. Is de opening een dag later weer dichtgemaakt, dan gebruikt de mol hem. Daar zet je de klem. Werk met handschoenen, want een mol ruikt je hand. Sta je liever niet zelf met een klem in je tuin, dan kun je een professionele mollenvanger inschakelen. Het KAD biedt ook een cursus aan voor wie het goed wil leren.

Mollen staan in de meeste provincies op de lijst van dieren die je op je eigen grond mag bestrijden bij schade. De regels worden per provincie vastgesteld, dus kijk bij twijfel op de site van je provincie.

Wil je het dier liever niet doden, dan zijn er klemmen die levend vangen. Die moet je wel elke paar uur controleren, want een mol overleeft niet lang zonder eten. Laat hem daarna ver van je tuin vrij, in een weiland of berm waar hij niemand last bezorgt.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Een of twee mollenklemmen (tang- of buisklemmen), of een levendvangende molenval
• Een stevige stok of prikstaaf om gangen op te sporen
• Een kleine schep of troffel
• Tuinhandschoenen
• Een hark om de hopen te verspreiden

Mollenklemmen vind je bij tuincentra en bouwmarkten zoals Intratuin, Gamma of Praxis. Kies een degelijk exemplaar van metaal, want een stevige klem springt betrouwbaar dicht.

Je gazon herstellen na de mol

De aarde van een molshoop is fijn en los, en daar kun je je voordeel mee doen. Hark de hopen uit over het gazon, dan verdwijnen ze binnen een paar weken in het gras. Of schep de grond in een emmer, want het is prima aarde voor potplanten en zaaibakjes. Kale plekken zaai je in het voorjaar opnieuw in. Heb je meer last van natte plekken in het gras, kijk dan naar wat je doet tegen wateroverlast in de tuin, want een goed afwaterend gazon herstelt sneller.