Bijna 4 op de 10 huismuizen resistent tegen gif: klem en een dichte kier werken wel

Wat die 38 procent wel en niet zegt

Het getal komt uit onderzoek van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) en Wageningen University & Research, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Er werden 2.318 knaagdieren onderzocht, onder wie 397 huismuizen en 1.553 bruine ratten. De dieren zijn verzameld tussen september en december 2021 en het rapport ging in 2022 naar de Tweede Kamer, zoals biociden.nl toen meldde. Het is dus geen nieuwe meting, ook al is hij deze week weer nieuws.

Bij 38 procent van de huismuizen en 17 procent van de bruine ratten werd resistentie gevonden, en dan specifiek tegen bloedverdunners, de klassieke stof in muizen- en rattengif. Het ministerie noemde het cijfer bij huismuizen “zorgwekkend”. Of het is gestegen, valt niet te zeggen, want voor huismuizen bestaat geen eerdere Nederlandse meting. Bij ratten lag het bij de vorige meting juist hoger, op 25 procent.

Ook is het geen kans per muis. Welingelichte Kringen meldt dat de verschillen per regio groot waren. Het cijfer vertelt dus niet hoe de muis in jouw kruipruimte op gif reageert.

Waarom het weinig verandert aan wat jij thuis mag

Bloedverdunners tegen muizen zijn volgens het KAD sinds 26 december 2023 niet meer toegestaan voor particulieren. Staat er nog een oud pak in de schuur, dan hoort dat bij het chemisch afval, zoals we uitlegden in ons stuk over muizengif over de datum.

Wat er overblijft, is gif met alfachloralose. Dat mag volgens Milieu Centraal alleen binnenshuis en alleen in lokdozen. Over die stof zegt het resistentieonderzoek niets, dus je kunt er geen conclusie uit trekken, de ene kant noch de andere kant op. Een deel van deze middelen moet bovendien weg, want daarvoor loopt de termijn af op 17 december 2026.

Waar het cijfer wel iets betekent, is bij een bestrijder die professionele middelen inzet. Het KAD ziet gif als laatste redmiddel, als wering en vallen niet genoeg doen, en waarschuwt dat verkeerd gebruik juist resistentie kan veroorzaken. Ook dieren die een vergiftigde muis eten, kunnen vergiftigd raken. Bij slechte resultaten of een vermoeden van resistentie kun je bij het KAD terecht. Blijven de muizen komen nadat er al bestreden is, kijk dan eerst naar wat je dan controleert. Het KAD is daar duidelijk over, bestrijding zonder wering heeft geen zin.

Eerst de kier, want een halve centimeter is genoeg

Volgens Milieu Centraal komt een muis al binnen door een opening van 0,5 centimeter breed. Dat verklaart waarom een huis dat dicht lijkt het niet is. Het KAD noemt gaten, scheuren en kieren in muren en vloeren en rond deuren en ramen. Hoe je die opspoort, staat in ons stuk over muizen buiten houden. Het materiaal hangt af van het gat.

• Gaten tot 2 centimeter. Die sluit je met weringspasta.
• Grotere gaten. Daarvoor neem je snelcement, steenmortel of roestvrijstalen profielen en roosters.
• Ventilatieopeningen. Nooit dichtzetten, je huis heeft die lucht nodig. Het KAD adviseert muizenroosters of bijenbekjes die de opening verkleinen tot maximaal 0,5 centimeter. Plastic werkt niet, daar knagen ze doorheen.
• Purschuim. Milieu Centraal raadt het af.
• Staalwol. Niet rond bekabeling gebruiken, want knaagschade aan kabels kan kortsluiting en brand geven.

Let nog op twee dingen. Woon je in een rij of een appartement, overleg dan met de buren, want het KAD raadt bij aaneengebouwde huizen een gezamenlijke aanpak aan. En zit er hoger dan 2 meter een gat van meer dan 7 millimeter breed in de spouwmuur, laat dan volgens Milieu Centraal eerst een ecologische quickscan doen, omdat er beschermde dieren achter kunnen zitten.

Dan de klem, op de juiste plek

De klapval is volgens het KAD de beste mechanische methode, en muizen zijn zo nieuwsgierig dat hij vaak snel werkt. De voorwaarde is dat de kieren dicht zijn, anders vang je steeds de volgende. Een huismuis beweegt soms maar enkele meters rond het nest, dus zet de klem op de looproute en dicht bij de plek waar je keutels of knaagsporen vindt.

Pindakaas, chocoladepasta of havermout werkt als aas, en smeerbaar aas is het best omdat de muis het er niet snel afpakt. Zorg dat er verder niets eetbaars ligt, anders heeft hij geen reden om bij de klem te komen. Zet de val vast zodat een gevangen muis er niet mee wegloopt, en buiten bereik van kinderen en huisdieren, bijvoorbeeld in een muizenkist. Oude houten klemmen raadt Milieu Centraal af, omdat muizen daarin langzaam kunnen sterven. Welke val bij jouw situatie past, lees je in onze vergelijking van muizenvallen. Ruim je een vangst op, draag dan handschoenen, zoals beschreven in ons stuk over een dode muis opruimen. Let ook op de soort, want bosmuizen zijn beschermd en mag je in gebouwen alleen gifvrij bestrijden.

Haal tegelijk het eten weg waar ze voor komen. Bewaar voedsel en dierenvoer in afgesloten bakken van glas, metaal of hard plastic, ruim kruimels dezelfde dag op en gebruik een prullenbak en gft-bak die goed sluiten.

Waarom dit nu speelt

Sovon meldde dit jaar een piek bij veldmuizen, rosse woelmuizen en bosmuizen, na enkele magere jaren. Met kouder weer zoeken muizen beschutting in huizen, schuren en kruipruimtes, en de plaag in de weilanden bij Oss laat zien hoe dat er dit najaar uitziet. Loop de kieren dus nu na, voordat je een muis hoort. Een dichte kier heeft geen last van resistentie, en een klem evenmin.