Kledingmotten herkennen: gaatjes in wol, larven in de kast en wat echt werkt

Het goede nieuws is dat je er zonder gif vanaf komt, als je weet waar je moet zoeken. En dat je een paar populaire middeltjes beter niet als oplossing ziet.

Kleermotten herkennen

De volwassen mot is 7 tot 8 millimeter lang, met geelachtige tot lichtbruine vleugels, schrijft het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Hij vliegt alleen ’s avonds en leeft maar twee tot vier weken. De larven zijn ongeveer een centimeter lang, gebroken wit met een bruin kopje, en leven in een buisje of tunneltje van spinsel in de stof zelf. Familie van de kleermot is de pelsmot, die drie donkere stippen op zijn vleugels heeft. Voor de aanpak maakt het verschil tussen de twee weinig uit.

Wat ze eten, verraadt ze ook. De larven leven van eiwitten in dierlijk materiaal, zoals wol, zijde, bont, leer, veren en vloerkleden van wol. Katoen, linnen en synthetische stoffen laten ze meestal links liggen, al kan een vlek of zweetplek op zo’n stof ze toch aantrekken. Een gaatje in een katoenen T-shirt is dus vaker slijtage of een haakje dan een mot.

Zie je motjes in de keuken rond de pasta en het meel, dan heb je met een andere soort te maken. Over die voorraadmot schreven we eerder een eigen stuk over meelmotten in de keukenkast. En vind je in je kledingkast geen spinsels maar kleine harige larven en zwarte kevertjes, kijk dan of het de tapijtkever is, want ook die eet wol.

Waarom je ze nu pas opmerkt

Een mot legt 50 tot 100 eitjes, het liefst op natuurlijk textiel dat niet helemaal schoon is. Na een week of anderhalf komen de larven uit, en die eten volgens het KAD vier tot tien maanden voor ze zich verpoppen. Een trui die je in maart ongewassen in een donkere kast legde, heeft precies die tijd gehad. Daarom ontdek je de schade vaak nu, op het moment dat de winterkleren weer tevoorschijn komen.

De larven houden van donker en rust, en dat zegt meteen waar je moet zoeken. Dozen met oude kleding, de achterkant van een volle kast, een vloerkleed onder een bed of in een kamer die weinig gebruikt wordt. Er zit nog een venijnig detail in. Een volgroeide larve kan zijn vreetplek verlaten en tot wel vijf meter hoog tegen een muur opkruipen om zich te verpoppen. Een kokertje aan het plafond van je slaapkamer kan dus best uit de kast komen.

Wat echt werkt

De aanpak bestaat uit twee dingen tegelijk. De larven doden die er al zijn, en zorgen dat er geen nieuwe bijkomen. Begin met zoeken. Leg een vel wit papier onder in de kast, raadt Milieu Centraal aan. Zie je daar na een paar dagen tunnelvormige spinsels of korreltjes op, dan zitten er larven in je textiel. Haal daarna de hele kast leeg en bekijk elk wollen stuk.

1. Was aangetaste kleding minstens een half uur op 60 graden. Dat doodt eitjes en larven. Kan een trui dat niet hebben, breng hem dan naar de stomerij.
2. Kan het niet in de was, stop het dan in een afgesloten zak in de vriezer op min 20 graden. Milieu Centraal noemt vier dagen, het KAD houdt ongeveer twee weken aan. Wij zouden voor de zekerheid de langste termijn nemen.
3. Zuig de lege kast grondig, ook de naden, hoeken en de kier onder de onderste plank, en zuig vloerkleden aan beide kanten. Gooi de stofzuigerzak daarna buiten weg.
4. Berg alles schoon en droog weer op. Wat je langer niet draagt, gaat in een goed sluitende zak of bak.
5. Lucht de kast regelmatig en hang kleding niet te dicht op elkaar. Motten houden niet van licht en verstoring.

En dan de middeltjes waar veel mensen op vertrouwen. Een lijmval met een geurstrip, ook wel feromoonval, trekt alleen mannetjesmotten aan. Dat is handig om te zien of er motten zijn en of je aanpak werkt, maar de larven in je trui raak je er niet mee. Zakjes met lavendel of blokjes cederhout zijn vooral bedoeld om motten weg te houden. Ze doen niets tegen larven die al in de stof zitten. Zie ze dus als extra, niet als bestrijding.

Gif is zelden nodig. Milieu Centraal raadt chemische middelen af vanwege de belasting voor het milieu, maar noemt ze bij een echte plaag soms de enige uitweg. Gebruik dan alleen middelen met een toelatingsnummer van het Ctgb op de verpakking, en houd ze uit de buurt van voedsel en speelgoed. Blijft het misgaan, of zitten de motten in isolatie van schapenwol, dan is een erkende plaagdierbestrijder de betere keuze.

Benodigdheden en waar je ze koopt

• Wit papier, voor de controle onder in de kast.
• Een lijmval met feromoon tegen kleermotten, te koop bij bouwmarkten, tuincentra en drogisterijen. Let erop dat hij voor kleermotten is, niet voor voorraadmotten.
• Afsluitbare opbergzakken of bakken met deksel, bijvoorbeeld van HEMA, IKEA of Action.
• Een wasmachine met een programma van 60 graden, of een stomerij voor wol die dat niet verdraagt.
• Ruimte in de vriezer en een paar diepvrieszakken.
• Een stofzuiger met een smal mondstuk voor naden en hoeken.

Ruikt het in je kast bovendien muf, dan is er waarschijnlijk ook te veel vocht. Dat is goed om aan te pakken, want de pelsmot houdt juist van een vochtige omgeving. In ons stuk over muffe lucht in de kledingkast lees je hoe je dat oplost.