Grote woningbrand in Doesburg: zo controleer je nu je rookmelders

Wat er in Doesburg gebeurde

Volgens Omroep Gelderland kreeg de brandweer vlak voor half negen de melding. De brand sloeg vermoedelijk over van een hoekhuis naar de woning ernaast, en vanwege de rookontwikkeling schaalde de brandweer op naar GRIP 1. Omwonenden kregen een NL-Alert, meerdere woningen in de buurt werden ontruimd en rond het middaguur was de brand onder controle, al dreigde de woning in te storten. Hoe de brand ontstond is (nog) niet bekend, en daar gaan we ook niet naar raden.

Wat zo’n brand wel laat zien, is hoe snel het gaat in een rij huizen die aan elkaar vastzitten. Een dak dat vlam vat, rook die naar de buren trekt. Je eigen huis kun je niet tegen alles beschermen, maar je kunt wel zorgen dat je op tijd wakker bent en weg kunt.

Waarom een werkende rookmelder het verschil maakt

De meeste slachtoffers bij brand vallen niet door het vuur, maar door de rook. Die zit vol giftige gassen, en terwijl je slaapt ruik je hem niet. Volgens de brandweer heb je vanaf het moment dat een rookmelder afgaat ongeveer drie minuten om naar buiten te komen. Dat is kort, maar het is drie minuten meer dan zonder melder.

Een rookmelder die aan het plafond hangt maar geen batterij meer heeft, is in feite een plastic schijfje. En juist die situatie komt vaak voor. Iemand haalt de batterij eruit omdat het ding piepte bij het koken, of de melder hangt er al zo lang dat niemand meer weet wanneer hij gekocht is.

Zo controleer je je rookmelders in vijf minuten

Het testen zelf is het makkelijkste deel. Pak een trapje en loop deze stappen langs.

1. Druk op de testknop. Elke rookmelder heeft er een. Houd hem een paar seconden ingedrukt. Hoor je een hard, doordringend alarm, dan werkt de melder. Blijft het stil of klinkt er een zwak piepje, dan is de batterij leeg of de melder kapot.
2. Kijk naar de datum. Op de onder- of zijkant staat een productie- of vervangdatum. Een rookmelder gaat ongeveer tien jaar mee, ook een exemplaar dat op het lichtnet is aangesloten. Daarna is de sensor op en krijg je storingen of vals alarm. Is hij ouder dan tien jaar, vervang hem dan helemaal.
3. Haal het stof weg. De meeste melders werken met een lichtgevoelige cel, en stof verstoort die. Ga er met een droge doek of het borstelmondstuk van de stofzuiger langs.
4. Let op het piepje om de minuut. Een kort piepje met vaste tussenpozen betekent bijna altijd dat de batterij of accu op is. Vervang de batterij meteen, ook als het midden in de nacht begint.
5. Zet een herinnering. De brandweer raadt aan om je rookmelders elke maand te testen en stofvrij te maken. Een vast moment, zoals de eerste maandag van de maand, helpt om het niet te vergeten. Schrijf met een watervaste stift de aankoopdatum op de melder, dan weet je later waar je staat.

Wij zouden het combineren met andere vaste klusjes in huis. Wie dit najaar toch al met de checklist om je huis winterklaar te maken bezig is, kan de rookmelders er meteen bij pakken.

Waar rookmelders moeten hangen

Sinds 1 juli 2022 is het in Nederland verplicht om op elke verdieping van een woning minstens een goed werkende rookmelder te hebben. Die plicht staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving en geldt voor de eigenaar van de woning. Huur je, dan is meestal de verhuurder verantwoordelijk voor het ophangen. Het testen en vervangen van de batterij kan wel bij jou als huurder liggen, dus kijk even in je huurcontract wat daarover is afgesproken.

Een melder per verdieping is het minimum. De brandweer noemt deze plekken.

• tegen het plafond, op minstens 50 centimeter van een muur of hoek
• in de hal en op de overloop, omdat dat meestal je vluchtroute is
• in de buurt van de wasmachine en de wasdroger
• op de plek waar je accu’s oplaadt, zoals een e-bike in de garage of schuur aan huis
• in de woonkamer als je daar een open haard of kachel hebt

Hang een melder niet vlak bij een ventilator of ventilatieopening, en niet in de damp van het fornuis of de vaatwasser. Daar gaat hij onnodig af of reageert hij juist te laat. Staat er een wasdroger in de badkamer, hang de melder dan in de gang ervoor. Lukt dat niet, dan is een thermische melder in de badkamer zelf een alternatief.

Nieuwe rookmelders kopen

Moet je er een paar bijkopen, dan vind je rookmelders bij elke bouwmarkt, zoals Gamma, Praxis of Karwei, en bij elektronicazaken. Let bij het kopen op deze punten.

• het Europese keurmerk EN 14604 op de verpakking
• een batterij of accu die tien jaar meegaat, zodat je niet elk jaar hoeft te wisselen
• bij voorkeur gekoppelde melders, die elkaar draadloos waarschuwen; gaat er een af op zolder, dan hoor je het ook in de slaapkamer beneden
• een plakstrip of montageplaatje, dan heb je geen boormachine nodig

Dat laatste is misschien wel het belangrijkste argument om het niet uit te stellen. Een rookmelder ophangen kost geen middag klussen. Testen, plakken, klaar. En heb je de beelden uit Doesburg gezien en twijfel je over die melder op de overloop, pak dan gewoon het trapje en druk op dat knopje.