Geurkaarsen en luchtverfrissers: wat ze met de lucht in huis doen

Het advies komt uit Vlaanderen, maar Nederlandse instanties zeggen in de kern hetzelfde. Wat komt er vrij als je een geurkaars aansteekt of een spuitbus luchtverfrisser gebruikt, en hoe hou je je huis fris zonder de lucht slechter te maken?

Wat de Vlaamse campagne adviseert

De campagne zet drie punten voorop. Het eerste is minder vervuilende stoffen in huis brengen. Luchtverfrissers, geurkaarsen en wierook verspreiden stoffen die de luchtkwaliteit verslechteren, en binnen roken wordt sterk afgeraden. Bij het poetsen gebruik je niet meer middel dan nodig en meng je verschillende producten nooit; waarom dat laatste gevaarlijk kan zijn, lees je in ons stuk over schoonmaakmiddelen mengen.

Het tweede punt is koolmonoxide, een kleurloos en geurloos gas. Laat verwarmingstoestellen geregeld onderhouden door een vakman en gebruik geen verbrandingstoestellen zonder rechtstreekse afvoer naar buiten. Het derde punt is ventileren, elke dag, ook als het koud is. Vooral tijdens koken, douchen, poetsen en het drogen van de was komen vocht en andere stoffen vrij.

Een ongezond binnenmilieu kan volgens de campagne leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid, luchtwegklachten en irritatie van ogen, neus en keel. Jonge kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen zijn het gevoeligst.

Wat er vrijkomt bij een brandende kaars

Bij een kaars draait het vooral om verbranding. Het Longfonds waarschuwde in december 2024 dat een brandende kaars fijnstof afgeeft, dat kan leiden tot hoesten, kortademigheid, piepen en geïrriteerde ogen, meldde LINDA op basis van het AD. Het Longfonds vatte het samen als “hoe meer kaarsen in huis, hoe groter de negatieve gezondheidseffecten”.

Niet elke vlam is gelijk. Een rustige vlam geeft minder af, terwijl een flakkerende vlam en druipend kaarsvet meer roet, fijnstof en koolmonoxide opleveren. Ook een kaars in de tocht of in een hoog glas geeft meer fijnstof af. Het Longfonds raadt daarom nepkaarsen aan, zoals oplaadbare ledkaarsen.

Daarnaast speelt formaldehyde. Het RIVM noemde op 1 september 2026 fornuizen, kaarsen, wierook en tabak en e-sigaretten als bronnen van een korte piek van die stof in huis. Het instituut adviseert dat de binnenlucht tijdens zo’n piek niet boven de 20 microgram per kubieke meter komt, veel lager dan de huidige norm van 120 microgram. Hoeveel formaldehyde er in Nederlandse woningen werkelijk in de lucht zit, weet het RIVM niet: daar zijn geen actuele metingen van, en het instituut wil die eerst laten doen.

Waarom een luchtverfrisser het probleem niet oplost

Een luchtverfrisser haalt geen geur weg, hij voegt er een toe. Het doel is meestal een muffe lucht, een kooklucht of een afvalbakje maskeren, en daarmee blijft de oorzaak gewoon in huis. Zeker in de winter, als je minder ventileert, stapelen geurstoffen zich op in dezelfde lucht die al vochtig en bedompt is.

Ruik je ondanks luchten een vaste muffe lucht, dan zit er vaak een bron achter die je kunt vinden. In ons stuk over een muffe geur in de slaapkamer opsporen lopen we de gebruikelijke plekken langs. Komt de lucht van onder de vloer, kijk dan naar vocht in de kruipruimte.

Zo ruikt je huis fris in de winter

De betrouwbaarste manier is verse lucht binnenlaten en de bron van een geur weghalen, in plaats van er iets overheen te spuiten. Dat hoeft geen koude kamer op te leveren.

• Laat ventilatieroosters altijd open en zet ramen kort tegen elkaar open in plaats van urenlang op een kier. Hoe je dat doet zonder veel warmte te verliezen, staat in ventileren in de winter.
• Zet de afzuigkap aan tijdens het koken en laat hem daarna nog even draaien, en ventileer extra na douchen en bij was die binnen droogt.
• Gooi afval met etensresten vaker weg en maak de vuilnisbak en de afvoer van de gootsteen geregeld schoon, want daar komen veel keukenluchtjes vandaan.
• Wil je weten of je genoeg ventileert, dan geeft een CO2-meter een eerlijk beeld.
• Wil je toch de sfeer van kaarslicht, kies dan voor ledkaarsen. Steek je een echte kaars aan, zet hem uit de tocht, kies een plek waar de vlam rustig brandt en ventileer erna.

Hoe vocht, ventilatie en gezondheidsklachten met elkaar samenhangen, lees je in ons stuk over wat vocht en ventilatie met je klachten doen.