Lieveheersbeestjes in huis in de herfst: waarom ze komen en hoe je ze weert
Inhoudsopgave
Waarom ze juist nu je huis in komen
Het Aziatische lieveheersbeestje komt oorspronkelijk uit China en Japan. Volgens de Vlaamse omroep VRT NWS werd het in de jaren negentig naar Europa gehaald om in kassen bladluizen op te eten. Het ontsnapte en is inmiddels overal. Vincent Kalkman van EIS Kenniscentrum Insecten zei al in 2018 tegen de NOS dat het de meest voorkomende lieveheersbeestjessoort in Nederland is. Het is ook de enige soort die meerdere generaties per jaar krijgt, wat verklaart waarom er na een warme zomer zo veel rondvliegen.
Vanaf september kruipen ze in spleten en hoeken om te overwinteren. In de natuur zijn dat rotsspleten en holle bomen, in onze omgeving zolders, garages, kozijnen en de ruimte achter dakbeschot. Onverwarmd maar beschut, dat is wat ze zoeken. Het bijzondere is dat ze het samen doen. Vlak voor de winterslaap verspreiden ze geurstoffen waarmee ze elkaar naar dezelfde plek lokken. VRT NWS beschrijft groepen van honderd tot vijfhonderd exemplaren die zich eerst op een witte, zonbeschenen gevel verzamelen en dan via kieren naar binnen kruipen.
Die geur blijft hangen. Dat is volgens ons de belangrijkste reden om het niet bij opvegen te laten, want een plek die dit jaar in trek was, trekt volgend jaar opnieuw bezoekers.
Aziatisch of inheems, zo zie je het verschil
Niet elk lieveheersbeestje in huis is een Aziaat. Ook inheemse soorten overwinteren soms binnen, maar zelden in groepen. De Aziatische soort is 5 tot 6 millimeter lang en daarmee wat groter dan de meeste inheemse soorten.
| Aziatisch lieveheersbeestje | Zevenstippelig lieveheersbeestje | |
|---|---|---|
| Kleur | Wisselend, van geeloranje tot rood en soms zwart met rode vlekken | Altijd rood |
| Stippen | Wisselend aantal, soms helemaal geen | Zeven zwarte stippen |
| Halsschild | Meestal wit met een zwarte tekening in de vorm van een M of W | Zwart met twee witte vlekjes aan de voorkant |
| Gedrag in de herfst | Komt in groepen naar binnen, vaak tientallen tegelijk | Overwintert meestal buiten, los of in kleine groepjes |
Het kleurenpalet maakt herkennen soms lastig. Twijfel je, kijk dan naar het gedrag. Tientallen beestjes in een raamhoek in oktober zijn vrijwel altijd Aziaten.
Zijn ze schadelijk?
Voor je huis niet. In de winter eten ze niets en planten zich niet voort, dus ze knagen niets aan en leggen geen eitjes in je kasten. Ze kunnen wel twee vervelende dingen. Als ze zich bedreigd voelen, scheiden ze een gele vloeistof af die onaangenaam ruikt en vlekken maakt op gordijnen, witte kozijnen en behang. En ze kunnen knijpen. Kalkman noemde verhalen over bijten en allergische reacties tegenover de NOS wel heel zeldzaam, dus paniek is niet nodig.
Die gele vloeistof is de reden om ze nooit plat te slaan of fijn te knijpen. Je verplaatst ze liever heel, dan houd je ook je kozijnen schoon.
Wat werkt en wat niet
Wat werkt is vooral mechanisch. Wat niet werkt is spuiten.
- Opvegen en buiten zetten. Met stoffer en blik veeg je een groepje in een glazen pot en zet je ze buiten onder een heg of in een schuurtje. Dat is het advies dat Kalkman ook aan de NOS gaf.
- Stofzuigen met een kous. Bij grotere aantallen trek je een nylonkous over de stofzuigerbuis en zet je die vast met een elastiekje. De beestjes blijven in de kous hangen en komen niet in de zak terecht, waar ze zouden sterven en gaan stinken. Leeg de kous buiten.
- Kieren dichten. Kijk in de herfst waar ze naar binnen komen. Meestal is dat langs kozijnen, dakgoten, leidingdoorvoeren en ventilatieroosters. Kit kieren dicht met acrylaatkit en plak tochtstrip langs ramen die niet goed sluiten.
- Horren plaatsen. Een hor voor het slaapkamerraam of de zolderluik houdt ze buiten zonder dat je het raam dicht hoeft te houden.
- De geurplek schoonmaken. Veeg de plek waar ze zaten na met warm water en een scheut allesreiniger. Dat haalt een deel van de geur weg waarmee ze elkaar lokken.
Wat niet helpt is insectenspray. Je krijgt dode beestjes in hoekjes die je alsnog moet opruimen, en in een woonkamer wil je dat gif niet hebben. Ventilatieroosters dichtplakken is ook geen goed idee. Daar komen ze weliswaar door, maar dat rooster heb je nodig voor frisse lucht. Zet er liever een fijn gaasje achter.
Zitten ze ergens waar je ze niet hindert, op een onverwarmde zolder of in de schuur, dan kun je ze ook gewoon laten zitten. Ze vertrekken in het voorjaar vanzelf, en in de tuin ruimen ze daarna je bladluizen op. Wij zouden alleen ingrijpen in leefruimtes en slaapkamers.
Benodigdheden en waar je ze koopt
Alles hieronder vind je bij een bouwmarkt als Gamma, Praxis of Karwei, en de kleinere spullen ook bij Action of Hema.
- Stoffer en blik plus een glazen pot met deksel
- Een oude nylonkous en een elastiekje voor de stofzuiger
- Acrylaatkit en een kitpistool, voor naden langs kozijnen
- Zelfklevende tochtstrip voor ramen en deuren
- Een klemhor of plakhor voor ramen die open moeten kunnen
- Fijn insectengaas voor achter ventilatieroosters
- Allesreiniger en een doek
Spinnen komen in dezelfde weken naar binnen, en daar werkt het dichten van kieren net zo goed tegen. Lees daarover ons stuk over spinnen in huis in september. Wie de kieren in de herfst goed aanpakt, heeft er de rest van de winter ook minder tocht van.
