Vleermuis in huis in de herfst: wat je doet en wat je beter laat

Het goede nieuws is dat een vleermuis in huis bijna altijd vanzelf weer vertrekt, als je hem de kans geeft. Er zijn wel een paar dingen die je echt niet moet doen, omdat ze het dier schaden of jou in de problemen brengen.

Welke vleermuis zit er in je huis?

Volgens de Zoogdiervereniging worden vooral de dwergvleermuis, de laatvlieger en de meervleermuis in woningen aangetroffen. De dwergvleermuis is daarvan de meest algemene. Het is een heel klein dier. Wie er een in de kamer heeft, ziet vooral een snel, schokkerig vliegend zwart vlekje.

Vleermuizen zitten graag in de spouw, onder de dakpannen of achter een betimmering, op een plek die warm wordt. Daar komen ze in en uit via smalle kieren. Een vleermuis die in je kamer terechtkomt, is meestal een verdwaald exemplaar dat door een open raam of een kiepraam naar binnen vloog.

Zo laat je een vleermuis zelf naar buiten gaan

De aanpak die de Zoogdiervereniging noemt, is verrassend eenvoudig. Zet een raam of deur open en de vleermuis vertrekt meestal vanzelf. Je kunt dat een handje helpen.

• Doe de deuren naar de rest van het huis dicht, zodat het dier in één kamer blijft.
• Zet een raam zo ver mogelijk open, liefst helemaal, niet alleen op de kiepstand.
• Doe het licht in de kamer uit. Het licht van buiten wijst de weg, en een fel verlichte kamer verwart het dier.
• Ga zelf even de kamer uit of blijf rustig zitten. Zwaaien met een handdoek of bezem maakt de vleermuis alleen banger en zorgt dat hij gaat zitten op een plek waar je hem niet meer vindt.

Meestal duurt het niet lang. Kijk daarna toch even achter gordijnen, in plooien van kleding aan de kapstok en achter schilderijen. Een vermoeide vleermuis kruipt graag in een donker hoekje en kan daar uren blijven hangen.

Wat je beter laat

Pak een vleermuis nooit met blote handen op. Dat is het belangrijkste. Bij enkele vleermuissoorten in Nederland komt een lyssavirus voor, de veroorzaker van hondsdolheid. Het RIVM noemt de kans heel klein en schrijft dat een besmetting via een vleermuis in Nederland nog nooit is vastgesteld, in Europa wel enkele keren. Toch is het advies duidelijk. Raak geen vleermuizen aan, en word je gebeten, gekrabd of gelikt, bel dan direct je huisarts. Die kan inschatten of je behandeld moet worden.

Zit de vleermuis op de grond of hangt hij stil aan de muur en vliegt hij niet weg, gebruik dan dikke handschoenen of een theedoek en zet er een bakje overheen. Schuif er voorzichtig een stuk karton onder. Volgens de Vleermuiswerkgroep Nederland zet je het dier dan tijdelijk in een goed sluitende doos met kleine luchtgaatjes, op een rustige en koele plek, en bel je de dierenambulance uit je regio. Het RIVM adviseert om in dat geval ook de NVWA te bellen (0900 0388), die beoordeelt of de vleermuis onderzocht moet worden. Een vleermuis zelf houden of verzorgen mag niet zonder ontheffing.

Gebruik ook geen spray, gif of lijmval. Alle vleermuizen in Nederland zijn streng beschermd, en dat geldt ook voor de plek waar ze wonen.

Een kolonie in de spouw of onder het dak

Hoor je ’s avonds geritsel of piepjes in de muur, of zie je in de schemering steeds vleermuizen bij dezelfde kier in en uit vliegen, dan zit er mogelijk een kolonie. Het geluid lijkt op dat van muizen. In ons stuk over gekrabbel in de spouwmuur staat hoe je het verschil hoort tussen muis, vleermuis en andere dieren.

Juist hier gaat het vaak mis. Wie de kier dichtkit, sluit de vleermuizen in. De Zoogdiervereniging waarschuwt dat de dieren dan in huis sterven en gaan rotten, met veel meer overlast als gevolg. En omdat de verblijfplaats beschermd is, mag je een invliegopening nooit zomaar dichtmaken. Ook niet in de winter, want dan zitten de dieren er vaak juist in hun winterslaap.

Heb je echt last van een kolonie, schakel dan een vleermuisdeskundige in, bijvoorbeeld via vleermuis.net. Een kolonie melden kan via telmee.nl. Dat helpt onderzoekers die bijhouden waar vleermuizen wonen.

Voorkomen dat er nog een binnenvliegt

Een vleermuis in de kamer is meestal een toevalstreffer, maar je kunt de kans kleiner maken. Zet ’s avonds geen raam open met het licht aan als je in een huis woont met vleermuizen in de buurt. Een hor in het slaapkamerraam houdt ze buiten, net als muggen en motten. En laat de zoldertrap of het zolderluik dicht, zodat een vleermuis die via het dak binnenkomt niet in de rest van het huis belandt.

Zie je ze ’s avonds rond je huis jagen, dan is dat eigenlijk goed nieuws. Vleermuizen leven van insecten, en muggen staan daarbij op het menu.