Winter komt eraan: zo isoleer je je huis zelf zonder vochtproblemen

Wij zien die fout elk najaar. Het huis voelt eindelijk warm, en in februari zit er schimmel achter de kast. Daarom beginnen we bij de lucht en pas daarna bij de kieren.

Wat je nooit dichtmaakt

Milieu Centraal is er stellig over. Ventileren moet continu, 24 uur per dag en het hele jaar door, ook als het koud is. Dat is iets anders dan luchten, waarbij je af en toe tien minuten een raam wijd openzet. De roosters boven je ramen en de mechanische ventilatie zijn voor dat continue deel, en die laat je dus open.

• Ventilatieroosters in kozijnen en gevels blijven open. Zet ze hooguit iets kleiner bij harde wind.
• De kier onder binnendeuren maak je niet dicht. Milieu Centraal wijst erop dat de lucht daardoor van kamer naar kamer kan stromen, op weg naar de afzuigpunten in keuken en badkamer.
• Afvoeren van de mechanische ventilatie in badkamer, toilet en keuken houd je vrij. Zet de ventilatie tijdens en na het douchen op de hoogste stand.
• Kruipruimteroosters in de gevel onderaan blijven open. Die houden de ruimte onder je vloer droog.

Een handige graadmeter is een hygrometer. Milieu Centraal noemt een luchtvochtigheid tussen de 40 en 60 procent gezond. Blijft die na je isolatieklus structureel hoger, dan heb je iets te veel dichtgezet. Meer over meten staat in ons stuk over luchtvochtigheid in huis.

Kieren dichten, stap voor stap

Volgens Milieu Centraal scheelt het dichten van alle naden en kieren in een gemiddelde hoekwoning of twee-onder-een-kapwoning ongeveer 50 kuub gas per jaar. Het grotere voordeel zit in het comfort. Een huis zonder tocht voelt warmer, waardoor je de thermostaat makkelijker een graad lager zet.

1. Zoek de kieren. Loop op een winderige dag met een natte hand of een brandend wierookstokje langs kozijnen, deuren en plinten. Waar de rook opzij waait, tocht het.
2. Ramen en deuren. Plak tochtstrip op de aanslag van ramen en deuren die open kunnen. Maak de ondergrond eerst vetvrij, anders laat de strip binnen een maand los.
3. Voordeur onderkant. Een tochtborstel of valdorpel onder de voordeur. Let op, dit geldt voor de voordeur en niet voor binnendeuren.
4. Brievenbus. Een brievenbusborstel of een klep aan de binnenkant.
5. Naden tussen kozijn en muur. Acrylaatkit voor kleine naden die je wilt overschilderen, compressieband voor bredere naden.
6. Kruipluik en meterkast. Tochtstrip rondom het luik. Een koud kruipluik is vaak de grootste tochtbron op de begane grond.
7. Leidingdoorvoeren. Waar leidingen door de vloer of het dak gaan, vul je de ruimte met steenwol of glaswol.

Radiatorfolie en andere kleine ingrepen

Radiatorfolie hoort bij de klussen die zichzelf snel terugbetalen. Het Duurzaam Bouwloket noemt 10 tot 20 euro voor ongeveer twee vierkante meter folie en verwijst naar Milieu Centraal voor een besparing van zo’n 10 kuub gas per vierkante meter per jaar. Dat geldt vooral voor radiatoren tegen een ongeïsoleerde buitenmuur. Is je spouwmuur al geïsoleerd, dan levert het veel minder op.

Het aanbrengen is eenvoudig. Meet de radiator op, knip de folie met wat marge en zet hem met hittebestendige dubbelzijdige tape tegen de muur, met de glimmende kant naar de radiator. Er bestaat ook folie met magneetband die je direct tegen de achterkant van de radiator zet. Het Duurzaam Bouwloket vindt die dunne variant makkelijker dan schuimfolie.

Verder zijn er een paar dingen die niets kosten. Doe ’s avonds de gordijnen dicht, maar laat ze niet over de radiator hangen, anders verdwijnt de warmte achter het gordijn naar het raam. Schuif meubels een stukje van radiatoren en van koude buitenmuren af. Tegen een koude muur zonder luchtstroming slaat vocht neer, en daar begint schimmel achter kasten en bedden bijna altijd.

Zo voorkom je dat het vocht binnenblijft

Een huis dat beter sluit, houdt ook het vocht beter vast dat je zelf produceert. Koken, douchen en ademen leveren elke dag water in de lucht op, en met minder kieren moet dat ergens anders heen. Daarom horen bij de klus een paar gewoontes.

• Kook met de afzuigkap aan en deksels op de pannen.
• Laat na het douchen de ventilatie hoog draaien en trek de tegels droog met een wisser. Milieu Centraal raadt af om in de badkamer alleen een raam open te zetten, omdat dat de luchtstroom in de rest van het huis verstoort.
• Droog was bij voorkeur buiten of in de droger. Hoeveel vocht een rek met natte was binnen oplevert, lees je in ons stuk over was binnen drogen.
• Lucht ’s ochtends kort en krachtig de slaapkamer, tien minuten met het raam wijd open.
• Veeg beslagen ramen ’s ochtends droog en kijk wekelijks achter kasten tegen buitenmuren.

Zie je ondanks alles vocht of schimmelplekjes verschijnen, dan helpt een vochtvreter of een ontvochtiger tijdelijk. Wat welk apparaat echt doet, staat in vochtvreter of ontvochtiger.

Benodigdheden en waar je ze koopt

Alles ligt bij de bouwmarkt, zoals Gamma, Praxis, Karwei of Hornbach. Tochtstrip en radiatorfolie vind je ook bij Action.

• Zelfklevende tochtstrip (rubber profiel, niet het goedkope schuim dat snel inzakt)
• Tochtborstel of valdorpel voor de voordeur
• Brievenbusborstel
• Acrylaatkit en een kitpistool, of compressieband voor bredere naden
• Radiatorfolie met dubbelzijdige tape of magneetband
• Steenwol of glaswol voor leidingdoorvoeren, met handschoenen
• Een hygrometer om de luchtvochtigheid te volgen
• Ontvetter of spiritus om de ondergrond schoon te maken