Vochtvreter of ontvochtiger: wat haalt het vocht er echt uit

Wat een vochtvreter aankan

Een vochtvreter is een bakje met korrels of gel die vocht uit de lucht trekken, meestal calciumchloride. Er zit geen stroom bij en geen ventilator, dus het werkt alleen op de lucht die er vanzelf langs komt. Milieu Centraal is er duidelijk over en noemt zulke bakjes geschikt voor kleine vochtproblemen in afgesloten ruimtes, zoals een kast.

Dat is ook precies waar ze goed werken. Een kledingkast tegen een koude buitenmuur, een caravan die de winter in gaat, een kelderkast waar je twee keer per jaar komt. Kleine ruimte, deur dicht, weinig luchtverplaatsing. Zet je hetzelfde bakje in een woonkamer van vijftig kubieke meter waar de deur de hele dag open staat, dan vangt het een fractie van wat er binnenkomt.

Om dat in verhouding te zien helpt één getal. Een gemiddeld huishouden brengt bijna vijftien liter vocht per dag in huis, uit douchen, koken, planten, was en gewoon ademhalen. Een bakje dat in twee weken een halve liter opvangt doet daar dus niets tegen. Het is niet nutteloos, het is alleen voor een andere maat probleem gemaakt.

Wanneer een elektrische ontvochtiger wel iets doet

Een elektrische ontvochtiger zuigt lucht aan, koelt die af tegen een koude plaat zodat het vocht eruit condenseert, en blaast de drogere lucht weer uit. Omdat er een ventilator in zit werkt hij op de hele kamer en niet alleen op de lucht die toevallig langs een bakje strijkt. In een specifieke situatie is dat het juiste gereedschap, bijvoorbeeld een slaapkamer die elke winterochtend boven de zeventig procent blijft, of een klus waarbij je net gestuukt hebt en het vocht eruit moet.

Er zitten twee kanttekeningen aan. Hij verbruikt stroom, doorgaans een paar honderd watt, en als hij dag en nacht draait tikt dat aan. En hij lost de oorzaak niet op. Milieu Centraal schrijft dat ontvochtigers en vochtvreters te veel vocht tijdelijk kunnen opvangen, maar dat ze het echte probleem niet verhelpen en geen vervanging zijn voor ventilatie.

Er bestaan ook adsorptiemodellen die met een droogwiel werken in plaats van met condensatie. Die presteren beter bij lage temperaturen, dus in een onverwarmde garage of schuur zijn ze de betere keuze. In een verwarmde slaapkamer heb je daar niets aan.

Eerst dit uitzoeken, dan pas kopen

Voordat je iets in huis haalt is de vraag waar het vocht vandaan komt, want daar hangt het antwoord van af.

• Vocht dat je zelf maakt. Douchen, koken, was binnen drogen. Dan is ventileren de oplossing en is een apparaat hooguit een pleister.
• Condens tegen koude vlakken. Nat glas bij enkelglas of natte plekken op een koude buitenmuur. Dan is het een isolatievraag, en drogere lucht verplaatst het probleem alleen naar de volgende koude plek.
• Vocht van buiten. Optrekkend vocht uit de fundering, een lekkende dakgoot, een kruipruimte die blank staat. Daar helpt geen enkel apparaat tegen en elke euro die je erin stopt is weggegooid tot de bron dicht is.

Meten helpt om die drie uit elkaar te houden. Hoe je dat doet en waarom één meting niets zegt staat in ons stuk over luchtvochtigheid in huis.

Wat je nodig hebt

• Een hygrometer, en liever twee zodat je ze kunt vergelijken. Liggen bij bouwmarkten en de grotere huishoudwarenzaken.
• Voor een kast of caravan een navulbare vochtvreter met losse tabletten, want de wegwerpbakjes zijn per saldo duurder en leveren meer afval.
• Voor een kamer een condensontvochtiger met hygrostaat, zodat hij vanzelf stopt bij het percentage dat je instelt en niet dag en nacht doordraait. Voor onverwarmde ruimtes een adsorptiemodel. Beide staan bij bouwmarkten en elektronicaketens.
• Een slang om op de opvangbak aan te sluiten als je hem langer laat staan, anders sta je elke dag een volle bak leeg te gieten.

Wat ik zelf zou doen

Eerst een week meten en opschrijven, in de probleemruimte en in een kamer waar niets aan de hand is. Daarna de ventilatie op orde, want dat kost niets en is in bijna alle huizen de echte winst. Roosters open, badkamerdeur dicht tijdens het douchen en het raam erna een half uur tegen elkaar open, en de afzuigkap op tijd aan. Werkt hij op recirculatie, dan haalt hij het vocht er sowieso niet uit, en dat lees je na in afzuigkap zonder afvoer.

Blijft er daarna één ruimte over die niet meekomt, dan is een ontvochtiger op zijn plek. Niet als eerste stap, wel als sluitstuk. En dat bakje in de vensterbank mag blijven staan, maar verwacht er niets van buiten de kast waar het hoort.