Stadsverwarming en de hoge gasprijs: waarom jij ook meer betaalt

Waarom je warmterekening meebeweegt met gas

Elke wijk met een warmtenet heeft maar één leverancier. Je kunt niet overstappen, dus er is geen concurrentie die de prijs laag houdt. Om te voorkomen dat een warmtebedrijf daar misbruik van maakt, stelt toezichthouder ACM een maximumtarief vast. Dat maximum is gebaseerd op het principe dat je niet meer betaalt dan je met een gewone cv-ketel op gas kwijt zou zijn. In de wandelgangen heet dat het niet-meer-dan-anders-principe.

Die bescherming heeft een keerzijde. Omdat het maximum is afgeleid van de gasprijs, gaat het plafond omhoog zodra gas duurder wordt. Radar sprak met universitair docent Robert Harmsen van het Copernicus Instituut in Utrecht, die uitlegt dat veel warmtebedrijven het maximumtarief ook echt vragen. Een deel van de warmtenetten wordt zelf nog met gas gestookt, dus ook hun kosten stijgen. Energie-expert Geert Wirken verwacht in hetzelfde artikel dat het warmtetarief volgend jaar 40 tot 45 procent hoger kan uitvallen, als de gasprijs op het huidige niveau blijft.

Dat is een verwachting en geen vaststaand tarief. Maar wie nu al krap zit met het voorschot, doet er goed aan daar rekening mee te houden.

Wat er vanaf 2027 verandert, en wat niet

Op 1 januari 2027 gaat de Wet collectieve warmte in. Daarin wordt de koppeling met de gasprijs losgelaten en gaan tarieven uit van de werkelijke kosten van een warmtenet. Klinkt goed, maar het gaat niet van de ene op de andere dag. Volgens Radar duurt het nog tot minstens 2031 voordat die kostengebaseerde tarieven echt overal gelden.

En ook dan is het niet voor iedereen gunstig. ACM-economen Lars Wittrock en Paul Adriaansen schatten dat ongeveer de helft van de afnemers dan minder gaat betalen. Aan de andere kant betaalt de tien procent die het hardst stijgt volgens hun berekening gemiddeld 71 procent meer. David Smeulders van de TU Eindhoven wijst erop dat de tarieven straks per warmtenet gaan verschillen. Waar je woont, gaat dus meer uitmaken dan nu.

Wat je zelf aan je warmterekening doet

Aan het tarief kun je niets veranderen. Aan je verbruik wel, en bij stadsverwarming werkt dat op een paar punten anders dan bij een cv-ketel.

1. Check je voorschot nu. Kijk in de app of het klantportaal van je warmteleverancier wat je tot nu toe hebt verbruikt en of je maandbedrag daarbij past. Zet het liever nu een tientje hoger dan straks een flinke naheffing te krijgen.
2. Een graad lager. De thermostaat een graad lager scheelt merkbaar in verbruik, en ’s nachts en als je weg bent kan hij nog verder omlaag. Met een warmtenet is het huis meestal snel weer op temperatuur.
3. Laat de radiatoren het werk doen. Hoe kouder het water terugstroomt naar het net, hoe beter je de warmte hebt benut. Zet radiatoren in kamers die je niet gebruikt laag, en laat de radiatorkranen in de woonkamer open in plaats van ze vol te zetten en weer dicht te draaien. Sommige leveranciers geven advies over de juiste stand van de afleverset, vraag daarnaar als je twijfelt.
4. Dicht de kieren. Tochtstrips langs deuren en ramen, een brievenbusborstel en een tochtrol zijn goedkoop te koop bij de bouwmarkt en de Action. Warmte die door een kier verdwijnt, betaal je gewoon.
5. Radiatorfolie achter radiatoren op een buitenmuur. Het kaatst warmte terug de kamer in, en het is een klusje van een kwartier.
6. Ventileer kort en krachtig. Een raam de hele dag op een kier kost veel warmte. Beter is een paar keer per dag tien minuten tegen elkaar open, dan blijft je binnenklimaat gezond zonder dat de warmte wegstroomt. Hoe je daarbij de luchtvochtigheid in huis in balans houdt, lees je in ons eerdere stuk.

Wie verder wil, kan kijken naar isolatie. Voor huurders is dat een gesprek met de verhuurder, eigenaren kunnen zelf aan de slag. In ons stuk over zelf isoleren zonder vochtproblemen staat wat je zelf kunt doen zonder dat je er schimmel voor terugkrijgt.

Wat wij ervan vinden

Stadsverwarming is ooit verkocht als de duurzame en betaalbare opvolger van de cv-ketel. Dat de rekening nu nog altijd de gasprijs volgt, voelt voor veel bewoners als een oneerlijke deal, en dat is begrijpelijk. De nieuwe wet gaat daar iets aan doen, alleen niet deze winter. Tot die tijd is het zaak om je eigen verbruik scherp te houden en je voorschot niet te laag te laten staan.