Gele paddenstoeltjes in je kamerplant: wanneer je ze weghaalt en waarom ze komen

Welke paddenstoel staat er in je pot?

In bijna alle gevallen gaat het om de goudgele plooiparasol, in het Latijn Leucocoprinus birnbaumii. Het is een kleine, zwavelgele paddenstoel met een ovale of klokvormige hoed die later platter wordt. Volgens Iowa State University wordt hij zo’n 2,5 tot 7,5 centimeter hoog. In Nederland groeit hij alleen binnen, in bloempotten en kassen. Buiten kom je hem hier niet tegen.

Wat je ziet, is maar een klein deel van de schimmel. Het grootste deel zit als fijne draden in de potgrond. Die draden leven van dood plantenmateriaal, zoals stukjes schors, kokos en vergane wortelresten. Levende wortels laat de schimmel met rust. Daarom hoeft de plant zelf ook niet behandeld te worden.

Verwar de plooiparasol niet met een wit, pluizig laagje op de grond. Dat is meestal een andere schimmel die op de bovenste laag groeit, of een korst van kalk en voedingszouten. Ook die zegt iets over hoe nat de grond blijft, maar het is geen paddenstoel en hij is niet geel.

Waarom ze juist na het gieten opduiken

Je hebt niets fout gedaan als je ze ziet. De schimmeldraden zitten vaak al in de potgrond of de schors als je de plant koopt. Wageningen UR Glastuinbouw onderzocht in 2011 de plooiparasol bij orchideeën in doorzichtige potten en vond hem ook bij vetplanten, aloë en ficus. De planten bleven gezond en groeiden goed. De schade was vooral een kwestie van uiterlijk, wat voor kwekers natuurlijk wel vervelend is.

Voor de paddenstoel zelf heeft de schimmel drie dingen nodig: warmte, licht en vocht. Een kamerplant naast de verwarming in een woonkamer van twintig graden biedt dat allemaal. In het Wageningse onderzoek kwam er niets op als de grond droog bleef. Daarom staan ze er vaak de dag na een flinke gietbeurt. Ze leven kort. Na een dag of twee hangen ze slap en verdwijnen ze, tot je weer giet.

Nu de verwarming aan staat, is het binnen warm genoeg voor de schimmel. Wie zijn planten in de droge stooklucht vaker water geeft, maakt het plaatje compleet. De grond droogt bovenop dan snel op, maar onderin de pot blijft hij nat.

Giftig voor kinderen en huisdieren

Voor de plant is de paddenstoel dus geen probleem. Voor wie hem opeet wel. Iowa State University noemt hem giftig voor mens en dier en raadt aan hem weg te halen zodra hij opkomt als er kinderen of huisdieren in huis zijn. Wageningen UR Glastuinbouw waarschuwt kwekers in een folder dat het eten ervan kan leiden tot ernstige darmklachten en diarree.

Een peuter die op handen en knieën langs de vensterbank kruipt, of een kat die graag aan planten knabbelt, kan er makkelijk bij. Een felgele paddenstoel trekt bovendien de aandacht. Heeft je kind of huisdier er een opgegeten, bel dan de huisarts of dierenarts, ook als er nog niets aan de hand lijkt. Neem een foto van de paddenstoel of bewaar een exemplaar, zodat zij kunnen zien om welke soort het gaat. In de tuin gelden vergelijkbare regels voor giftige planten die je herkent en wat je doet bij inslikken.

Wanneer en hoe je ze weghaalt

Pluk de paddenstoeltjes zodra je ze ziet, het liefst voordat de hoed opengaat. Een open hoed laat sporen los, en die kunnen in andere potten terechtkomen. Doe dat met een tissue of handschoen en gooi ze in de gft-bak, op een plek waar de hond er niet bij kan. Was daarna je handen.

Een middel tegen schimmels heeft thuis geen zin. Iowa State noemt zulke middelen weinig effectief, en ook de Wageningse onderzoekers vonden in proeven geen middel dat ze konden aanraden. Je pakt het dus aan via de grond en het gieten.

• Laat de bovenste laag grond goed opdrogen voordat je opnieuw water geeft. Steek een vinger een paar centimeter in de grond om te voelen of het onderin ook droog is.
• Giet het water dat in de sierpot of onderschotel blijft staan na een kwartier weg.
• Schep de bovenste paar centimeter grond eruit en vervang die door verse potgrond.
• Komen ze steeds terug, verpot de plant dan in nieuwe grond en een schone pot.

Helemaal weg krijg je de schimmel niet altijd, want de draden kunnen ook in het wortelkluitje zitten. Maar zonder natte grond komen er geen paddenstoelen boven, en daar gaat het om.

Natte potgrond trekt meer aan dan paddenstoelen

Wat de paddenstoel zo interessant maakt, is dat hij een signaal is. Grond die lang nat en warm blijft, is ook precies waar andere bewoners op afkomen. Kleine zwarte vliegjes rond de pot zijn vaak rouwmuggen, waarvan de larven in vochtige potgrond leven. Zie je kleine witte beestjes die wegspringen als je giet, dan gaat het meestal om springstaarten. Ook die gedijen in grond die niet opdroogt.

Zie je naast de paddenstoeltjes ook vliegjes of springende beestjes, dan heb je dus één oorzaak en drie gevolgen. Minder vaak en gerichter water geven, de onderschotel leeg houden en zo nodig verse grond pakt ze alle drie aan. Dat is een stuk eenvoudiger dan voor elk probleem een apart middel kopen.